1. Στους εσχάτους χρόνους, «ότε ήλθε το πλήρωμα του χρόνου»^[1] της απελευθερώσεως, ο ίδιος ο Λόγος έπλυνε μόνος του τις κηλίδες των θυγατέρων της Σιών^[2], όταν έπλυνε με τα χέρια του τα πόδια των μαθητών^[3]. Αυτός είναι το τέλος του ανθρωπίνου γένους που κληρονομεί τον Θεό. Όπως στην αρχή με τους πρώτους ανθρώπους υποδουλωθήκαμε όλοι και γίναμε οφειλέτες του θανάτου, έτσι στους εσχάτους καιρούς με τον τελευταίο άνθρωπο (τον Χριστό) όλοι οι απ' αρχής μαθηταί καθαρισθήκαμε και πλυθήκαμε από όσα είναι του θανάτου, όταν ήλθαμε στη ζωή του Θεού. Έπλυνε τα πόδια των μαθητών, άγιασε όλο το σώμα και το καθάρισε. Γι' αυτό και όταν ήσαν ξαπλωμένοι οι μαθηταί, τους υπηρέτησε στο φαγητό, δείχνοντας ότι, όσους αναπαύονταν στη γη, αυτούς ήλθε να υπηρέτηση και να φέρη στη ζωή. Έτσι λέγει ο Ιερεμίας: «Εμνήσθη Κύριος άγιος Ισραήλ των νεκρών αυτού, των προκεκοιμημένων εις γην χώματος, και κατέβη προς αυτούς ευαγγελίσασθαι το σωτήριον αυτού, του σώσαι αυτούς»^[4]. Γι' αυτό και οι οφθαλμοί των μαθητών «ήσαν βεβαρημένοι»^[5], όταν ο Χριστός ερχόταν στο πάθος. Και ενώ ο Κύριος τους βρήκε να κοιμούνται, την πρώτη φορά, βεβαίως, τους άφησε, δείχνοντας την ανοχή του Θεού για τον ύπνο των ανθρώπων. Όταν ήλθε τη δεύτερη φορά, τους ξύπνησε και τους σήκωσε, σημαίνοντας ότι το πάθος του ήταν αφύπνιση των κοιμωμένων μαθητών, χάριν των οποίων «και κατέβη εις τα κατώτερα μέρη της γης»^[6], για να δει με τα μάτια του την κατάσταση αυτών που αναπαύονταν από τους κόπους τους. Σχετικώς με αυτούς έλεγε στους μαθητάς: «Πολλοί Προφήται και δίκαιοι επεθύμησαν ιδείν και ακούσαι ά υμείς βλέπετε και ακούετε»^[7].

2. Ο Χριστός δεν ήλθε μόνο γι' αυτούς, οι οποίοι πίστευσαν σε αυτόν κατά τους χρόνους του Τιβερίου Καίσαρος. Ούτε προνόησε ο Πατήρ μόνο γι' αυτούς τους ανθρώπους, οι οποίοι ζουν τώρα, αλλά για όλους ανεξαιρέτως τους ανθρώπους, οι οποίοι απ' αρχής και εξ αιτίας της αρετής τους, μέσα στη γενιά τους, και φοβήθηκαν και αγάπησαν τον Θεό, δικαίως δε και ευσεβώς^[8] συνανεστράφησαν με τους πλησίον και επιθύμησαν να δουν τον Χριστό και να ακούσουν τη φωνή του^[9]. Γι' αυτόν το λόγο, όλους αυτούς με τη δευτέρα έλευσή του θα τους σηκώσει από τον πρώτο ύπνο τους και θα αναστήσει τόσο αυτούς, όσο και τους υπόλοιπους που θα κριθούν, και θα τους εγκαταστήσει στη βασιλεία του• επειδή, βεβαίως, είναι «είς Θεός», ο οποίος οδήγησε τους πατριάρχες στην οικονομία του και «εδικαίωσε περιτομήν εκ πίστεως και ακροβυστίαν δια της πίστεως»^[10]. Όπως εμάς μας προτύπωναν και μας προανήγγειλαν οι πρώτοι, έτσι, πάλι, εκείνοι αποτυπώνονται σε εμάς, δηλαδή, στην Εκκλησία, και παίρνουν πίσω το μισθό για όσα κοπίασαν.