Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προσφέρονται ως ένα ευρύχωρο πεδίο ασκήσεως στο μέγα πάθος τής κατάκρισης.

Εκεί βλέπει κανείς με πόση αναιτιολόγητη, τις πιο πολλές φορές, ένταση σχολιάζονται γεγονότα και πρόσωπα και πώς οι διαδικτυακοί σχολιαστές αντιπαρατίθενται μεταξύ τους, όχι με σοβαρό αποδεικτικό λόγο, ούτε με ευγένεια, αλλά με τηλεγραφικά υβρεολόγια. Πάντως, αν κάποιος θέλη να υβρισθή, για να ταπεινώση κάπως τον εγωισμό του, ας μπει στην σειρά τών διαδικτυακών σχολιαστών· από τους άλλους σχολιαστές θα ταπεινωθή αρκούντως. Πάντως, στα σχόλια τού διαδικτύου μπορεί να ανιχνεύση κανείς όλες τις μορφές εμπαθούς κριτικής, όπως μάς τις παρουσιάζει ο αββάς Δωρόθεος στον λόγο του «Περί τού μη κρίνειν τον πλησίον».

Ο αββάς Δωρόθεος χωρίζει τις κρίσεις προς τον πλησίον σε τρεις κατηγορίες: στην καταλαλιά, στην κατάκριση και στην εξουθένωση. Και τις τρεις τις βρίσκει κανείς στο διαδίκτυο.

Εξηγεί ο αββάς Δωρόθεος: Το να καταλαλή κανείς είναι το να λέη εναντίον κάποιου ότι είπε ψέματα, ότι οργίσθηκε, ότι πόρνευσε ή κάτι παρόμοιο. Ήδη κατελάλησε, δηλαδή λάλησε εναντίον του, διελάλησε με εμπάθεια το αμάρτημά του. Το να κατακρίνη είναι το να λέη ότι ο τάδε είναι ψεύτης, είναι οργίλος, είναι πόρνος. Με τον τρόπο αυτό δεν κατέκρινε την διάθεση τής ψυχής του ή μια πράξη του, αλλά αποφάνθηκε για όλο τον βίο του. Έκρινε τον άνθρωπο, όχι μεμονωμένες πράξεις του. Αυτό είναι βαρύ πράγμα, γιατί άλλο είναι να πη κανείς ότι αυτός οργίσθηκε και άλλο ότι είναι οργίλος. Χειρότερο όμως και ολεθριώτερο από την καταλαλιά και την κατάκριση, είναι η εξουδένωση. Δηλαδή, όταν όχι μόνο κατακρίνη κανείς, αλλά και βδελύσσεται τον συνάνθρωπο, τον σιχαίνεται σαν αηδία.

Το ήθος τού Χριστιανού δεν πρέπει να έχη καμμιά σχέση με την καταλλαλιά, την κατάκριση και προ παντός με την εξουδένωση, αν θέλη να είναι όντως χριστιανικό.

Πώς αλλάζουν οι άνθρωποι

Επειδή πολλά εγκλήματα που περιγράφονται και σχολιάζονται στο διαδίκτυο σχετίζονται με σαρκικά πάθη και όλοι οι «αναμάρτητοι» λιθοβολούν τους δράστες, αλλά και εαυτούς και αλλήλους, με λίθους σχολιασμών, είναι ωφέλιμο να παραθέσουμε ένα σχετικό παράδειγμα που αναφέρει ο αββάς Δωρόθεος από τον βίο τού αββά Αμμωνά. Γράφει:

Κάποιοι αδελφοί είπαν στον αββά Αμμωνά: έλα και δές, στο κελλί τού τάδε αδελφού υπάρχει γυναίκα. Ο Αββάς αντιλήφθηκε ότι ο αδελφός έκρυψε την γυναίκα κάτω από πιθάρι. Κάθησε ο Αββάς πάνω σ’ αυτό και είπε στους αδελφούς να ερευνήσουν όλο το κελλί. Καθώς δεν βρήκαν τίποτε τους λέει: «Ο Θεός να σάς συγχωρήση». Έτσι τους ντρόπιασε και τους βοήθησε να μη πιστεύουν εύκολα τις διαδόσεις κατά τού πλησίον. Αλλά και τον αδελφό τον σωφρόνισε, όχι μόνο καλύπτοντάς τον με την βοήθεια τού Θεού, αλλά και διορθώνοντάς τον μόλις βρήκε την κατάλληλη ευκαιρία. Κρατώντας του το χέρι, αφού τους έβγαλε όλους έξω από το κελλί τού είπε: «φρόντισε τον εαυτό σου, αδελφέ». Κι αμέσως αυτός δοκίμασε πόνο και κατάνυξη. Αμέσως ενήργησε στην ψυχή του η φιλανθρωπία και η συμπάθεια τού Γέροντα.

Έτσι αλλάζουν οι άνθρωποι, που δεν έχουν σφραγίσει τελείως την ψυχή τους απέναντι στην Χάρη του Θεού· πονούν και κατανύσσονται, όταν ενεργή στην ψυχή τους η φιλανθρωπία και η συμπάθεια εκείνων που αγαπούν την σωτηρία τους.

π. Θ. Α. Β.