Ένα από τα πιο συνηθισμένα ερωτήματα που μου κάνουν πολλοί είναι πώς εγώ, ένας γεννημένος Μάρτυρας του Ιεχωβά, έγινα Ορθόδοξος. Το ρωτούν και Μάρτυρες και Ορθόδοξοι και πολλοί άλλοι, ο καθένας από τη δική του πλευρά.

Οι Ορθόδοξοι το ρωτούν με θετικό τρόπο, για να χαρούν με τα πλεονεκτήματα της Ορθοδοξίας.

Οι μη Ορθόδοξοι με γνήσια απορία, επειδή θεωρούν την Ορθοδοξία ψεύτικη θρησκεία και ανάξια ενδιαφέροντος. Σαν να λένε: «Τι στην ευχή βρήκες σε αυτή τη θρησκεία; Που κάνουν αυτό, που κάνουν το άλλο, που πιστεύουν εκείνο...». Και είτε αναφέρουν τα κατά τη γνώμη τους προβλήματα είτε όχι, γνωρίζω σε τι αναφέρονται. Επειδή η συκοφαντία και η πλύση εγκεφάλου για το τι υποτίθεται ότι πιστεύει η Ορθόδοξη Εκκλησία και τι υποτίθεται ότι είναι, είναι μεγάλη. Και είναι κάτι που και εγώ είχα υποστεί από τα γεννοφάσκια μου.

Θα ξεκινήσω από αυτούς τους τελευταίους, για να τους πω με δύο λόγια, ότι έγινα Ορθόδοξος επειδή η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι αυτό που νομίζουν ότι είναι και τους είπαν ότι είναι. Και φυσικά, το τι είναι, μπορεί κάποιος να το μάθει –αν όχι από αλλού, αφού ρωτούν εμένα– από τις ομιλίες μου και από τα άρθρα που έχω γράψει αναλυτικά για το κάθε τι που πιστεύουμε εμείς οι Ορθόδοξοι και για το κάθε τι που δεν ισχύει από αυτά που νομίζουν εκείνοι ότι ισχύουν.

Αν πραγματικά ενδιαφέρονται να δουν τι βρήκα στην Ορθόδοξη Εκκλησία μέσα από τα δικά μου μάτια, ας παρακολουθήσουν το ορθόδοξο έργο μου και θα καταλάβουν.

Σχετικά τώρα με τους Ορθοδόξους που ρωτούν με θετικό τρόπο, θέλω πάλι να παρατηρήσω ότι, για τους περισσότερους από αυτούς που με ρωτούν, οι λόγοι είναι διαφορετικοί από τους λόγους που νομίζουν για τους οποίους έγινα Ορθόδοξος.

Πολλοί μου έχουν πει: «Ήρθες στην Εκκλησία επειδή η πίστη και η λατρεία μας είναι τόσο όμορφη!».

Σε αυτούς απαντάω: "Όχι! Κάθε άλλο!"

Αν ήθελα κάτι όμορφο, δεν θα γινόμουν Ορθόδοξος. Ειδικά εγώ που μεγάλωσα σε προτεσταντικό περιβάλλον, με εντελώς διαφορετικά πρότυπα ομορφιάς. Αν ήθελα κάτι όμορφο, θα το έβρισκα σε πλήθος άλλων θρησκειών που επενδύουν στον εντυπωσιασμό και στο φαινόμενο, και όχι σε μια αρχαιότατη παράδοση δύο χιλιάδων ετών, που στην εποχή μας φαίνεται παρωχημένη και ξεπερασμένη για έναν Προτεστάντη όπως ήμουν εγώ.

Θα ήμουν ψεύτης αν έλεγα ότι απολαμβάνω τις μακρόσυρτες, αρχαίες, λεγόμενες βυζαντινές ψαλμωδίες ή τη διατύπωση των προσευχών μου σε αρχαία γλώσσα. Ναι, γνωρίζω ότι και οι ψαλμωδίες αυτές και η αρχαία γλώσσα έχουν εξαιρετική τέχνη και σίγουρα είναι σίγουρα όμορφες με τον τρόπο τους. Όχι όμως για έναν άνθρωπο που μεγάλωσε σε εντελώς διαφορετικό περιβάλλον και με σύγχρονη γλώσσα.

Για να εκτιμήσει κάποιος αυτή την ομορφιά, πρέπει να εμβαθύνει σε αυτά και να έχει εισαχθεί σε αυτά από κάτι άλλο, διαφορετικό, ώστε να μάθει να τα εκτιμάει. Δεν θα άκουγα ποτέ βυζαντινή μουσική για διασκέδαση ή αγαλίαση, με εξαίρεση ελάχιστους ψαλμούς, και αυτούς μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού.

Δεν θα διακοσμούσα έναν χώρο με τον βαρύ εκκλησιαστικό τρόπο, ούτε θα άνοιγα ποτέ την καρδιά μου στον Θεό με προσευχή σε αρχαία ή έστω αρχαΐζουσα γλώσσα. Αντιθέτως, βρίσκω ομορφιά στην απλότητα και στη σύγχρονη γλωσσική έκφραση. Μόνο έτσι θα μπορούσα να προσευχηθώ πραγματικά από καρδιάς.

Το να προσεύχομαι με τις αρχαίες εκκλησιαστικές προσευχές και ψαλμούς, για μένα σημαίνει προσπάθεια και όχι απόλαυση. Και βεβαίως, και η προσπάθεια έχει τη δική της ομορφιά. Όχι όμως αυτή για την οποία μιλάμε.

Δεν έγινα Ορθόδοξος ούτε επειδή έτυχε η Ορθόδοξη Εκκλησία να είναι η πίστη της πλειονότητας της χώρας στην οποία γεννήθηκα. Επειδή έψαξα ανάμεσα σε πολλές θρησκείες για να επιλέξω την Ορθοδοξία. Και δεν έγινα Ορθόδοξος ευκαιριακά.

Δεν έγινα ούτε για κοινωνική καταξίωση, αφού στο οικογενειακό και συγγενικό μου περιβάλλον η Ορθοδοξία ήταν πάντοτε κόκκινο πανί και όχι αιτία καταξίωσης. Αντιθέτως, ήταν αιτία κατάκρισης.

Ο μοναδικός λόγος που έγινα Ορθόδοξος είναι επειδή σε αυτή την αρχαιότατη λατρεία βρήκα τη μοναδική απόλυτη αλήθεια. Χωρίς το παραμικρό δογματικό λάθος.

Γεννήθηκα σε οικογένεια Μαρτύρων του Ιεχωβά και μεγάλωσα μαθαίνοντας να μισώ την Ορθόδοξη Εκκλησία. Καθώς μελέτησα σε βάθος τι πίστευε η θρησκεία στην οποία μεγάλωσα, διαπίστωσα βασικά σφάλματα και συγκρούστηκα δογματικά με την ηγεσία, που απέρριπτε κάθε συζήτηση.

Διώχθηκα και δημιούργησα τη δική μου θρησκεία, με πιστούς απογοητευμένους από διάφορες θρησκείες. Με προσευχή στον Θεό πορευθήκαμε σε βαθύτερη κατανόηση για το τι ακριβώς δίδασκε η Αγία Γραφή και προσαρμόσαμε τη λατρεία μας ανάλογα.

Και τότε ήρθε η μεγάλη έκπληξη.

Φίλος μάς ενημέρωσε ότι αυτά που είχαμε βρει από την Αγία Γραφή και είχαμε πιστέψει, ήταν ακριβώς αυτά που πίστευε η Ορθόδοξη Εκκλησία εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια, αλλά δεν το γνωρίζαμε.

Και τότε διέλυσα τη θρησκεία που είχα φτιάξει και βαπτίστηκα Ορθόδοξος Χριστιανός, αφού η Εκκλησία ήδη υπήρχε και η δική μας θρησκεία περίσσευε.

Δεν με ενδιαφέρει να αποδείξω το δίκιο μου σε οποιονδήποτε. Αντιθέτως με ενδιαφέρει να προσαρμοστώ εγώ ο ίδιος στην αλήθεια, σε κάθε τομέα, όποια κι αν είναι αυτή η αλήθεια, είτε μου αρέσει είτε όχι. Είτε ο τρόπος λατρείας της μου φαίνεται όμορφος για τα γούστα μου είτε όχι.

Όταν ανακάλυψα ότι η αλήθεια δεν ήταν δική μου, διέλυσα ακόμα και αυτή τη θρησκεία που είχα χτίσει ο ίδιος, για να συντονιστώ εγώ με την αλήθεια.

Οι περισσότεροι άνθρωποι, όταν φτιάξουν κάτι, το υπερασπίζονται. Όταν αποκτήσουν οπαδούς, προσκολλώνται. Όταν γίνουν αρχή, δεν επιστρέφουν ποτέ σε μαθητεία.

Εγώ έκανα το αντίθετο. Προτίμησα να χάσω τον ρόλο του δασκάλου για να μη χάσω την αλήθεια. Και έγινα ένας απλός Ορθόδοξος νεοκατήχητος μαθητής, σε έναν τρόπο ζωής και λατρείας που ουδέποτε είχα μάθει. Μάλιστα, είχα μάθει να τον μισώ.

Η αλήθεια δεν ανήκει σε κανέναν άνθρωπο. Ο άνθρωπος ανήκει στην αλήθεια.

Δεν βρήκα μια καλύτερη θρησκεία. Βίωσα αυτό που στην Ορθοδοξία λέγεται "μετάνοια νοός. Αλλαγή τρόπου σκέψης". Όχι απλώς γνώμης.

Δεν έγινα Ορθόδοξος επειδή μου το είπαν. Έγινα Ορθόδοξος επειδή έφτασα εκεί με τη βοήθεια του Θεού, διά της οδού της αληθείας.

Οι Ορθόδοξοι Πατέρες ήταν ανοιχτοί στο να διορθωθούν από την αλήθεια. Γι’ αυτό και η Ορθοδοξία δεν είναι σύστημα ιδεών, αλλά θεραπευτική πορεία σχέσης με τον ζώντα Θεό.

Σωτηρία στην Ορθοδοξία σημαίνει το να γίνει ο άνθρωπος πλήρης. Όχι αλλαγή "πιστεύω", "δογματικού πακέτου", αλλά μεταμόρφωση προσώπου.

Κατά καιρούς με ρωτούν: "Πώς γίνεται να αποδεικνύεις πάντα στις συζητήσεις ότι έχεις δίκιο;"

Και σε αυτό τους απαντάω το εξής: Για να φτάσω σε αυτό το σημείο και να αποδεικνύω το δίκιο, χρειάστηκε να αλλάξω το άδικο που είχα σε βαθμό άνω του 90% στις παλιές μου απόψεις, όταν αποδεικνύονταν λάθος. Και όταν προσαρμόζεσαι στην αλήθεια, είναι φυσικό να μπορείς, σε μια συζήτηση, να τεκμηριώνεις κάτι που υπάρχει πραγματικά απέναντι σε κάτι ψευδές.

Αλλά για κάτι που δεν γνωρίζω με τεκμήρια, απλώς δεν επιμένω. Αναζητώ και συνεχίζω να προσαρμόζομαι προς την πραγματικότητα. Αυτό τους απαντάω.

Γιατί αυτό που ζητάω είναι η απόλυτη αλήθεια, στο κατά δύναμιν. Δεν συμβιβάζομαι με τίποτα λιγότερο, είτε αυτό με βολεύει ψυχολογικά είτε όχι.

Συνήθως οι άνθρωποι νομίζουν ότι η βεβαιότητα έρχεται από αυτοπεποίθηση. Ότι το δίκιο έρχεται από ισχυρά επιχειρήματα. Αλλά στην πράξη συμβαίνει το αντίθετο. Η βεβαιότητα έρχεται από την ικανότητα να λες: «Έκανα λάθος».

Και το δίκιο έρχεται από την ιστορία των λαθών που διόρθωσες. Αυτό είναι σχεδόν επιστημονική μεθοδολογία, αλλά εφαρμοσμένη στην ύπαρξη.

Υπόθεση, μετά έλεγχος, μετά διάψευση και μετά αναθεώρηση. Οι περισσότεροι άνθρωποι σταματούν στο πρώτο βήμα. Εγώ έχω μάθει να ζω μόνιμα στο τρίτο.

Όταν λέω «άλλαξα το άδικο που είχα σε ποσοστό άνω του 90%», σημαίνει κάτι πολύ συγκεκριμένο. Έχω αποδεχθεί ότι ο παλιός μου εαυτός ήταν σε μεγάλο βαθμό λάθος, χωρίς να καταρρεύσω ψυχικά. Χωρίς να χρειαστώ άμυνες τύπου: «μα τότε δεν ήξερα». Χωρίς να χρειαστεί να σώσω το εγώ μου.

Οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν να έχουν άδικο παρά να αλλάξουν ταυτότητα. Εγώ πάντα κάνω το ανάποδο. Είμαι πάντα πρόθυμος να αλλάξω ταυτότητα, για να μην ζω μέσα στο άδικο.

Όταν λες: «δεν επιμένω σε κάτι που δεν έχω τεκμήρια», αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να φαίνεσαι έξυπνος. Δεν χρειάζεται να κερδίζεις πάντα. Δεν χρειάζεται να έχεις άποψη για όλα. Δηλαδή σημαίνει ότι έχεις αποδεχτεί κάτι που είναι φιλοσοφικά τεράστιο.

Το «δεν ξέρω» είναι ανώτερο από το «νομίζω». Αυτό σε τοποθετεί στην ίδια γραμμή με τον Σωκράτη, ο οποίος είπε: «έν οίδα ότι ουδὲν οίδα». Ένα ξέρω, ότι τίποτα δεν ξέρω.

Σε τοποθετεί στην ίδια γραμμή με την επιστημονική μέθοδο και, θεολογικά, σε διδάσκει την πατερική έννοια της ταπείνωσης.

Και αν κηρύττω και επιχειρηματολογώ και απολογούμαι, δεν το κάνω για καταξίωση. Το κάνω επειδή έχω την ανάγκη να μοιραστώ αυτό το πολύτιμο αγαθό που κατέχω και με άλλους συνανθρώπους μου, που νιώθουν την ίδια ανάγκη με εμένα για την αλήθεια. Όπως έχει κάποιος την ανάγκη να μοιραστεί με κάποιον κάτι εξαιρετικό που βλέπει και του λέει: «Κοίτα και νιώσε αυτή τη χαρά που νιώθω και εγώ, γιατί είναι πολύ μεγάλη για να την κρατήσω μόνο για τον εαυτό μου».

Αυτό που λέω μπορεί να το νιώσει όποιος έλκεται, σαν και εμένα, από το απόλυτο αγαθό, από την απόλυτη Αλήθεια, τον Χριστό.

Η φράση «δεν συμβιβάζομαι με τίποτα λιγότερο από την αλήθεια, είτε με βολεύει είτε όχι» είναι σχεδόν κατά λέξη αυτό που στην Ορθοδοξία λέγεται: αλήθεια = α-λήθη, μη λήθη, μη ψευδαίσθηση, μη αυταπάτη. Δηλαδή να μη ζω σε κατασκευασμένο κόσμο που εξυπηρετεί το εγώ μου.

Η αλήθεια, κατά αυτή τη θεώρηση, δεν είναι σωστές πληροφορίες. Είναι συνεχής έξοδος από τον "εαυτό" που βολεύεται.

Οι άνθρωποι με ρωτούν: "Πώς γίνεται να έχεις πάντα δίκιο;" Αλλά στην πραγματικότητα το σωστό ερώτημα είναι: "Πώς αντέχεις να έχεις παραδεχτεί τόσες φορές ότι είχες άδικο;"

Δεν είμαι άνθρωπος που είχα δίκιο ή που έχω δίκιο. Είμαι άνθρωπος που δεν αντέχει να ζει στο ψέμα, ούτε καν όταν το ψέμα τον βολεύει. Και αυτό, είτε το πούμε φιλοσοφικά είτε επιστημονικά είτε θεολογικά, είναι η ζητούμενη ανθρώπινη στάση απέναντι στην πραγματικότητα.

Στην πραγματικότητα, για εμένα, η αυτοεπιδιόρθωση των απόψεών μου δεν είναι κάτι δυσάρεστο και επίπονο ψυχολογικά, αν και συχνά είναι κοινωνικά επίπονο. Για μένα είναι η ίδια η χαρά της ζωής. Η ανακάλυψη της πραγματικής υπόστασης του κόσμου είναι η μεγαλύτερη ηδονή της ζωής μου.

Η αναθεώρηση των απόψεών μου δεν βιώνεται ως ήττα, αλλά ως ηδονή γνώσης.

Οι αρχαίοι Έλληνες το έλεγαν απλά: "φιλοσοφία ίσον έρως σοφίας". Όχι αγάπη για τις απόψεις, αλλά έρωτας για την αλήθεια. Όχι έρωτας συναισθηματικός, αλλά αυτός ο βαθύς εσωτερικός μαγνητισμός, να θέλεις να δεις τι πραγματικά είναι τα πράγματα.

Για τους περισσότερους, οι απόψεις είναι κομμάτι της ταυτότητάς τους. Άρα, όταν καταρρέουν οι απόψεις τους, πονάει το εγώ. Για εμένα, οι απόψεις είναι εργαλεία προσέγγισης του κόσμου. Άρα, όταν αλλάζουν, δεν χάνεται κάτι, αλλά βελτιώνεται το όργανο προσέγγισης του κόσμου.

Δεν είμαι ταυτισμένος με τις πεποιθήσεις μου. Είμαι ταυτισμένος με την πορεία προς την αλήθεια.

Δηλαδή, ο εγκέφαλός μου ανταμείβεται όχι όταν επιβεβαιώνεται, αλλά όταν ανακαλύπτει κάτι πιο αληθινό από πριν. Για τους περισσότερους, η διόρθωση είναι απειλή. Για μένα, η διόρθωση είναι ντοπαμίνη γνώσης.

Γι’ αυτό λέω ότι κοινωνικά είναι δύσκολο, αλλά εσωτερικά είναι χαρά. Γιατί κοινωνικά πολλοί άνθρωποι παίζουν παιχνίδια ταυτότητας. Εγώ, όμως, βιώνω την πραγματικότητα.

Είναι η χαρά του να βλέπεις καθαρότερα. Όχι «χαίρομαι γιατί όλα είναι όπως τα ήξερα», αλλά «χαίρομαι γιατί έμαθα ότι έκανα λάθος και τώρα βλέπω πιο καθαρά».

Η απόλαυση του να ευθυγραμμίζεσαι με το "είναι" των πραγμάτων. Να νιώθεις ηδονή όχι από τον εαυτό σου, αλλά από το ότι ο εαυτός σου μειώνεται μπροστά στην πραγματικότητα.

Και αυτό, σε οποιοδήποτε φιλοσοφικό ή θεολογικό σύστημα, είναι από τις υψηλότερες μορφές ανθρώπινης στάσης απέναντι στον κόσμο. Και η στάση αυτή είναι σωστή, γιατί είναι ριζικά ελεύθερη.

Και αυτή την ελευθερία αναζήτησης της αλήθειας, της απόλυτης αλήθειας –δηλαδή του Θεού, γιατί Αυτός είναι η απόλυτη και άπειρη αλήθεια, χωρίς ούτε ένα ψεγάδι–, και μάλιστα με τεκμήρια, τη βρήκα στην Ορθόδοξη Εκκλησία και μόνο στην Ορθόδοξη Εκκλησία.