كانن براى جشن تبشير مقدس ترين تئوتوكوس، مادر مقدس خدا

 

خدمات مربوط به جشن بشارت تفسیر گسترده و عمیقی از قرائت انجیل درباره بشارت شگفت جبرئیل به مریم مقدس قبل از آنکه در پاکترین رحم خود لوگوس مجسم را آبستن شود، ارائه می دهد. كانن مربوط به این جشن ، تهنيت فرشته مقرب را به مقدس ترین تئوتوكوس و پاسخ او به این تهنيت را توضیح می دهند (لوقا 1: 26-38). با سپاس از این تفسیر ، تمام رمز و راز و معنی این واقعه در تمام اهمیت جهانی آن به مومنان ارائه شده است.

قديس تئوفان ، متروپوليتن نيقيه ، در قرن هشتم كانن این جشن را در قالب گفت و گویی بین فرشته مقرب و خالص ترین باکره ، که به طرز ماهرانه ای پیشگویی های تجسم در عهد عتیق را مى افشاند ، ساخت. طبق عادت مرسوم، مراسم جشن توسط دو خواننده خوانده می شود (تا تصنيف نهم): یکی تروپاریای فرشته، و دیگری تروپارياى تئوتوکوس را مى خواند.

 

 * * * 

 
 

تصنيف اول

ای مکرم تر از کروبیان و در فراسوی قیاس پر جلال تر از سرافین، تو بدون هيچ فسادى کلمه خدا را به دنیا آوردی. ای تئوتوکوسِ راستین، عظمت تو را می‌ستاییم. 

(ایرموس) دهان خود را باز خواهم کرد و روح، آن را الهام خواهد بخشید ، و کلمات آواز خود را به ملکه و مادر بر زبان خواهم آورد: مى بينم که به طور باشکوه در حال جشن گرفتن هستم و با شادى حامله شدن او را وصف می نمايم.

مقدس ترین تئوتوكوس ، ما را نجات ببخش.

ای بانو ، بگذار تا پدرت ، داوود ، برای تو آواز بخواند و چنگ روح را بنوازد: "ای دختر، [1] به صدای فرشته گوش کن ، زیرا او شادی گذشته را برای تو آشکار می سازد."

فرشته: از شادى به تو فرياد می زنم: گوش خود را مايل کن و به من توجه نما ، که از آبستن شدن خدا بدون نطفه به تو سخن می گویم. زیرا ای خالص ترین، تو در پیشگاه خداوند فيضى يافته ای که هیچ زن دیگرى هرگز ندیده است.

تئوتوکوس: ای فرشته ، به من کمک کن تا معناى کلمات تو را درک کنم. آنچه را که می گویی چگونه محقق خواهد شد؟ به من روشن بگو، چگونه من كه باکره هستم باردار شوم؟ و چگونه می توانم مادر سازنده خود شوم؟

فرشته:  پس به نظر می رسد ، فكر مى كنى فريبنده سخن مى گويم و من از دیدن ملاحظه تو شاد می شوم. اما ای بانو ، شجاع باش: زیرا وقتی خدا بخواهد ، شگفتی های عجیبى به راحتی انجام می شود.

(کاتاواسيا) دهان خود را باز خواهم کرد و روح، آن را الهام خواهد بخشید ، و کلمات آواز خود را به ملکه و مادر بر زبان خواهم آورد: مى بينم که به طور باشکوه در حال جشن گرفتن هستم و با شادى حامله شدن او را وصف می نمايم.

تصنيف سوم

ای مکرم تر از کروبیان و در فراسوی قیاس پر جلال تر از سرافین، تو بدون هيچ فسادى کلمه خدا را به دنیا آوردی. ای تئوتوکوسِ راستین، عظمت تو را می‌ستاییم. 

 

(ایرموس) ای مادر خدا ، تو که چشمه زنده و سرشار هستی ، به کسانی که در همبستگى روحانى متحد شده اند ، که سرودهای ستایش برای تو بخوانند ، نیرو بده و در این ضیافت جشن بارداری مقدس خود برای ايشان تاج های جلال حاضر نما.

تئوتوکوس: دیگر شاهزاده ای از طایفه یهودا وجود ندارد ، [2] اما زمانی فرا رسیده است که در آن مسیح ، امید امتها ، ظهور خواهد کرد. اما آیا برایم روشن می کنی که چگونه من ، كه باکره هستم ، بايد او را حمل کنم؟

فرشته: ای باکره ، تو به دنبال این هستی که از من نحوه حاملگی خود را بشناسی ، اما این فراتر از هرگونه تفسیر است. روح القدس تو را در قدرت خلاق خود تحت الشعاع قرار داده و این امر را تحقق می بخشد.

تئوتوکوس: مادرم حوا ، با پذیرفتن پیشنهاد مار ، از لذت الهی تبعيد شد: و بنابراین از تحيت عجیب تو می ترسم ، زیرا احتياط مى كنم مبادا لغزش خورم.

فرشته: من به عنوان پيك خدا فرستاده شده ام تا اراده الهی را برای تو افشا کنم. چرا تو ، ای پاک دامن ، از من می ترسی ، که ترجیحا من از تو مى ترسم؟ چرا ، ای بانو ، تو در هیبت من ایستاده ای که من در هيبت احترام تو ایستاده ام؟

(کاتاواسيا) ای مادر خدا ، تو که چشمه زنده و سرشار هستی ، به کسانی که در همبستگى روحانى متحد شده اند ، که سرودهای ستایش برای تو بخوانند ، نیرو بده و در این ضیافت جشن بارداری مقدس خود برای ايشان تاج های جلال حاضر نما.

سرود جمعى

كلمه خدا اکنون بر روی زمین فرود آمده است. فرشته در مقابل باکره ایستاد و با صدای بلند فرياد زد: سلام بر تو ، اى بانوی متبارك ، که تنها در میان زنان مهر بکارت را حفظ کردى ، در حالی که در رحم خود کلمه و خداوند ازلى را دریافت کردى ، تا او به عنوان خدا بشريت را از خطا نجات دهد.

جلال بر پدر و پسر و روح القدس اكنون و تا ابد و تا جميع اعصار. آمين

تصنيف چهارم

ای مکرم تر از کروبیان و در فراسوی قیاس پر جلال تر از سرافین، تو بدون هيچ فسادى کلمه خدا را به دنیا آوردی. ای تئوتوکوسِ راستین، عظمت تو را می‌ستاییم. 

 

(ایرموس) عیسی خدای واقعی، او که با شکوه بر تخت يزدانى نشسته است ، در ابرى تند مى آيد[3] و با دست پاک خود نجات مى دهد کسانی را که فرياد می زنند: جلال بر قدرت تو ، ای مسیح.

 

The Prophet Isaiah

      اشعياى نبى    

تئوتوکوس: من از پیامبر كه در زمانهای قدیم ظهور امانوئل را پیشگویی كرده بود آموخته ام  كه یك باكره مقدس باید فرزندی به دنیا آورد. [4] اما می خواهم بدانم که چگونه طبيعت انسان فانی اتحاد با الوهيت را تاب مى آورد.

 

فرشته: اى دوشيزه پاك، سرشار از فيض، بوته ای که در آتش سوخت و بى آسيب باقى ماند ، [5] رمز و راز پنهانی را که باید در تو رخ دهد ، فاش ساخت. زیرا پس از به دنیا آمدن فرزند ، همیشه باکره خواهی ماند.

 

تئوتوکوس: ای جبرئیل ، منادی حقیقت ، که از درخشش خدای متعال می درخشى ، براستى به من بگو: چگونه من ، كلمه را که بدن ندارد ، در جسم حمل می کنم، و پاكى من دست نخورده باقى مى ماند؟

 

فرشته: من با ترس در برابر تو می ایستم ، مانند یک غلام در برابر بانوى خود ، و اكنون در هیبت می ترسم به تو نگاه کنم ، ای بانو. در خشنودی او ، كلمه خدا مانند شبنم بر پشم، بر تو نازل مى شود. [6]

 

(کاتاواسيا) عیسی خدای واقعی، او که با شکوه بر تخت يزدانى نشسته است ، در ابرى تند مى آيد[3] و با دست پاک خود نجات مى دهد کسانی را که فرياد می زنند: جلال بر قدرت تو ، ای مسیح.

 

تصنيف پنجم

ای مکرم تر از کروبیان و در فراسوی قیاس پر جلال تر از سرافین، تو بدون هيچ فسادى کلمه خدا را به دنیا آوردی. ای تئوتوکوسِ راستین، عظمت تو را می‌ستاییم. 

 

(ایرموس) كل جهان از جلال الهی تو شگفت زده شدند: زیرا تو ای باکره ای که زوجه اى را نشناخته اى، خدای همه را در رحم خود نگاه داشته ای و پسری ازلى را به دنیا آورده ای ، که با نجات به همه كسانى كه ستایش های تو را مى سرايند، پاداش مى دهد.

تئوتوکوس: من نمی توانم معناى کلمات تو را درک کنم. زیرا اغلب معجزات ، شگفتی هایی با قدرت خدا ، مظاهر و چهره های موجود در شريعت، وجود داشته است. اما هرگز باکره اى بدون شناخت مردى، فرزندى به دنیا نیاورده است.

فرشته: اى باكره تماما بى عيب، تو حیرت زده هستى؛ و واقعاً شگفت انگيز است حيرتى که در تو می گذرد: زیرا تنها تو، پادشاه همه کسانی که جسم می گیرند را در رحم خود خواهی پذیرفت. این تو هستی که با گفتار و سخنان مبهم انبیا و با مظاهر شريعت از پيش نبوت شده اى.

تئوتوکوس: چگونه او كه هيچ چيز نمي تواند او را در بر بگيرد و هيچ کس نمي تواند به او نظر كند ، در رحم باكره اى كه خودش شكل داده است ، مي تواند ساكن شود؟ و چگونه می توانم خداى كلمه را آبستن شوم که با پدر و روح هیچ آغازى ندارد؟

 

فرشته: او که به جد تو داوود وعده داد که ميوه جسمش را بر تخت پادشاهی او بنشاند ، [7] اوست که تو را، [8] به عنوان محل سكونت روحانى خود برگزيده است، اى تنها رفعت يعقوب.

 

(کاتاواسيا) كل جهان از جلال الهی تو شگفت زده شدند: زیرا تو ای باکره ای که زوجه اى را نشناخته اى، خدای همه را در رحم خود نگاه داشته ای و پسری ازلى را به دنیا آورده ای ، که با نجات به همه كسانى كه ستایش های تو را مى سرايند، پاداش مى دهى.

 

تصنيف ششم

ای مکرم تر از کروبیان و در فراسوی قیاس پر جلال تر از سرافین، تو بدون هيچ فسادى کلمه خدا را به دنیا آوردی. ای تئوتوکوسِ راستین، عظمت تو را می‌ستاییم. 

 

(ایرموس) یونس نبی در شکم نهنگ، با از پيش نشان دادن دفن سه روزه تو، فریاد زد: 'ای عیسی ، پادشاه و خداوند لشكرها ، مرا از فساد نجات ده.

تئوتوکوس: ای جبرئیل ، بشارت تو را دريافت می كنم ، با شادی الهی پر شده ام. زیرا تو با من از شادی صحبت می کنی ، يك شادی بی پایان.

فرشته: ای مادر خدا ، شادی الهی به تو عطا شده است. تمام خلقت به تو فریاد می زنند: 'شاد باش، اى عروس خدا.' زیرا تنها تو، ای باكره پاک ، از پيش تعيين شده بودی که مادر پسر خدا باشی.

تئوتوکوس: باشد که اکنون محکومیت حوا از طریق من كاملا از بین برود؛ و باشد كه از طریق من  قصور او امروز بازپرداخت شود. باشد كه از طریق من بدهى باستان به طور کامل ارائه شود.

/private/var/mobile/Containers/Data/Application/F5416D6E-FD7F-4303-8A78-1F26D26BF686/tmp/WebArchiveCopyPasteTempFiles/233419.b.jpg?mtime=1459886201

     پدر ما، ابراهيم

 

فرشته: اى بانوى پاك، خدا به جد و پدر ما ابراهیم قول داد که در دانه های او ، غیر یهودیان مبارك می شوند ، [9]. و امروز از طریق تو اين وعده تحقق می یابد.

 

(کاتاواسيا) همانطور که این جشن مقدس و بلند مرتبه مادر خدا را جشن می گیریم ، اى قوم خداوند، بیایید دستك زنيم، و خدای را که از او متولد شده جلال دهيم.

 

كونتاكيون

ای تئوتوکوس، رهبر فاتح لشكريان پیروزمند ، ما غلامان تو،[10] که ما را از مصیبت رهايى دادى، سرودهای شکرگزاری را به تو ارائه مى دهيم. با قدرت شکست ناپذیر خود ، ما را از هر گونه خطری در امان بدار تا به تو فرياد زنيم: شادباش، اى عروس هميشه باكره.

ایکوس

فرشته اى عالى رتبه از آسمان فرستاده شد تا به تئوتوكوس، مادر خدا بگويد: "شاد باش!" و وى با ديدن تو ، اى خداوندگار، كه شكل جسمانى گرفتى، از حیرت پر شد و ایستاد ، و با صداى غير جسمانى خويش نزد او فرياد زده گفت:

شاد باش، کسی که از طریق تو شادی به جهان خواهد آمد؛

شاد باش، کسی که از طریق تو لعنت ناپدید خواهد شد.

شاد باش، اعادۀ آدم سقوط‌ کرده؛

شاد باش، فدیۀ اشکهای حوا.

شاد باش، عرشی که صعود به آن، برای فکر انسان بسی دشوار است؛

شاد باش، ژرفایی که چشمان فرشتگان قادر به دیدن آن نیست.

شاد باش، زیرا تو تخت پادشاهی؛

شاد باش، زیرا کسی را نگاه داشتی که همه چیز را قوام می‌بخشد.

شاد باش، ای ستاره‌ای که خورشید را نشان می‌دهد؛

شاد باش، ای رَحِم تجسم الهى.

شاد باش، کسی که از طریق تو خلقت احیا گشته است؛

شاد باش، کسی که از طریق تو خالق، نوزاد می‌گردد.

شاد باش، عروس همیشه باکره.

 

تصنيف هفتم

ای مکرم تر از کروبیان و در فراسوی قیاس پر جلال تر از سرافین، تو بدون هيچ فسادى کلمه خدا را به دنیا آوردی. ای تئوتوکوسِ راستین، عظمت تو را می‌ستاییم. 

 

(ایرموس) کودکان مقدس شجاعانه آتش تهدید کننده را لگدمال کردند و ترجیح دادند که چیزهای خلق شده را به جای خالق پرستش نکنند و آنها با خوشحالی آواز خواندند: "ای خداوند خداى پدران ما، تو متبارك هستى و بالاتر از همه ستايش مى شوى.

تئوتوکوس: تو به من بشارت شادی الهی را می دهی ، که با رحمت بيكران او ، نور غير مادى، با یک بدن مادی متحد می شود؛ و اکنون به من فریاد می زنی: "ای تماما خالص ، متبارك است ثمره رحم تو."

فرشته: شاد باش ، ای بانو ، شاد باش ، ای پاک ترین باکره ؛ شاد باش ، ظرفی که خدا در آن قرار گرفته است ، شاد باش ، شمعدان نور ، احیای آدم و رستگارى حوا ، کوه مقدس ، پناهگاه درخشان و حجره عروسى جاودانگی.

 

تئوتوکوس: نزول روح القدس روحم را تطهير و بدنم را تقدیس کرده است: از من معبدی که خدا را داراست ، خیمه ای که به طور الهی آراسته شده است ، یک پناهگاه زنده و یک مادر پاک حيات، ساخته است.

 

فرشته: من تو را به مانند یک چراغ با نور های بسیار و به مانند یک حجره عروسى ساخته شده توسط خدا می بینم. ای دوشیزه بی عیب و نقص ، به مانند یک صندوق طلا ، اکنون دهنده شريعت را دریافت کن ، که از طریق تو خشنود شده است که طبیعت فاسد بشریت را رهايى بخشد.

 

(کاتاواسيا) کودکان مقدس شجاعانه آتش تهدید کننده را لگدمال کردند و ترجیح دادند که چیزهای خلق شده را به جای خالق پرستش نکنند و آنها با خوشحالی آواز خواندند: "ای خداوند خداى پدران ما، تو متبارك هستى و بالاتر از همه ستايش مى شوى.

/private/var/mobile/Containers/Data/Application/F5416D6E-FD7F-4303-8A78-1F26D26BF686/tmp/WebArchiveCopyPasteTempFiles/233418.b.jpg?mtime=1459885980

   سه جوان در كوره آتش

 

تصنيف هشتم

ای مکرم تر از کروبیان و در فراسوی قیاس پر جلال تر از سرافین، تو بدون هيچ فسادى کلمه خدا را به دنیا آوردی. ای تئوتوکوسِ راستین، عظمت تو را می‌ستاییم. 

 

 (ایرموس) [11] زاده تئوتوکوس کودکان مقدس را در کوره نجات داد. او که از پيش نشان داده شده بود، از آن زمان روی زمین متولد شده است ، و او همه آفرینش ها را جمع می کند تا آواز بخوانند: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد و او را تا ابد بالاتر از همه متعال خوانيد.

فرشته: گوش کن ، ای دوشيزه باکره پاك: بگذار جبرئیل نصیحت حق تعالی را که باستانى و درست است ، به تو بگوید. براى دريافت خدا آماده شو: زیرا از طریق تو، آن غير قابل درك، مى آيد تا بين انسانهای فانی ساكن شود. بنابراین من با شادی فرياد می زنم: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد.'

تئوتوکوس: "باکره جواب داد:" همانطور که در مورد شگفتى هاى عجیبی که برایم تعریف می کنی تعمق می کنم. من از سخنان تو شاد شده ام، همه فکرهای فانی در هم شكسته است ، هنوز می ترسم: می ترسم مبادا مرا فریب دهی ، همانگونه كه حوا فریب خورد ، و مرا از خدا دور سازی. با این حال ، تو فریاد می زنی: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد. '

فرشته: جبرئیل در جواب گفت: "ببین ، مشکلت حل شده است. خوب گفتی که درک این مسئله سخت است. از سخنان لبهای خود پیروی کن: ​​شک نکن که گویی فریبکارانه است ، اما به این چیز کاملاً ایمان داشته باش. زیرا من از شادی فرياد می زنم: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد. '

تئوتوکوس: دوباره او كه بى ملامت است، گفت "زایمان از عشق متقابل ناشی می شود: این قانونی است که خدا به انسانها داده است. من اصلاً خوشى ازدواج را نمی دانم: پس چگونه می گویی من فرزندى بدنيا مى آورم؟ می ترسم مبادا با حیله صحبت کنی. با این حال ، تو فریاد می زنی: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد. '

فرشته: فرشته پاسخ داد: "ای باكره مقدس، تو با من درباره شیوه مرسوم به دنیا آمدن انسانهای فانی صحبت می کنی. اما من به تو از تولد خدای واقعی سخن می گویم. فراتر از کلمات و غير قابل درک ، به روشی که فقط او می داند ، از تو جسم خواهد گرفت. بنابراین ، من با شادى فرياد می زنم: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد. '

تئوتوکوس: باكره پاسخ داد: " به نظر می آید که تو حقیقت را می گویی. زیرا تو به عنوان یک فرشته پيام آور آمده ای که همه را به وجد می آورد. پس از آن ، من در روح و جسم توسط روح القدس پاک شده ام ، بر طبق کلام تو بر من بشود: خداوند در من ساکن شود. با تو به او فرياد می زنم: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد. '

(کاتاواسيا) زاده تئوتوکوس کودکان مقدس را در کوره نجات داد. او که از پيش نشان داده شده بود، از آن زمان روی زمین متولد شده است ، و او همه آفرینش ها را جمع می کند تا آواز بخوانند: ای همه کارهای خداوند ، خداوند را متبارك خوانيد و او را تا ابد بالاتر از همه متعال خوانيد.

تصنيف نهم

سرود مكرم تر و عظيم تر از كروبیان خوانده نمی شوند ، اما قبل از ایرموس و تروپاریا ما مگالیناریون را می خوانیم:

ای زمین ، بشارت شادی عظيم را اعلان كن: ای آسمان ها ، جلال خدا را ستایش کنيد.

 (ایرموس) بگذارید هر فانی که روی زمین متولد می شود، مشعل خود را حمل کند ، در روح از شادی جست و خيز نمايد. و بگذاريد که مراتب قدرت هاى فرشته اى، جشن مقدس مادر خدا را گرامی بدارند و آن را تجليل نمايند ، و بگذارید آنها فرياد زنند: شاد باش! اى متبارك و هميشه باکره، که خدا را به دنیا آوردی. [12]

اجازه ندهید هیچ دست بى حرمتى کشتی زنده خدا را لمس کند ، بلكه بگذارید لبهای مومنان، که آواز می خوانند بدون اینکه سخنان فرشته به تئوتوکوس را متوقف کنند ، از شادی بسیار، بلند فرياد زنند: سلام بر تو ، اى سرشار از فيض، خداوند با توست.

ای دوشيزه باكره ، پس از باردار شدن خدا در درك راههای گذشته ، از دستورات طبیعت رهايى جستى. زیرا اگرچه با طبيعت فانى ، تو تابع قوانین مقرر مادری نبوده ای. بنابراین ، چنانكه ملاقات است، تهنيت را می شنوی: "سلام بر تو، ای سرشار از فيض، خداوند با توست."

ای باكره پاک ، چگونه شیر می دهی؟ این زبان انسان فانی نمی تواند توضيحى دهد. زیرا تو چیز ناشناخته ای را به طبیعت نشان دادى که کاملاً از قوانین معمول تولد پیشی می گیرد. بنابراین ، چنانكه ملاقات است، تهنيت را می شنوی: "سلام بر تو، ای سرشار از فيض، خداوند با توست."

/private/var/mobile/Containers/Data/Application/F5416D6E-FD7F-4303-8A78-1F26D26BF686/tmp/WebArchiveCopyPasteTempFiles/233417.b.jpg?mtime=1459885891

نردبان يعقوب

 

اى مادر آن متعال، كتاب مقدس به طور عرفانى درباره تو سخن می گويد. زیرا یعقوب [13] در روزگاران قدیم نردبانی را ديد که تو را ترسیم مى كرد ، و گفت: 'این همان پله ای است که خدا روی آن قدم خواهد گذاشت.' بنابراین ، چنانكه ملاقات است، تهنيت را می شنوی: 'سلام بر تو ، اى سرشار از فيض، خداوند با توست.'

 

بوته و آتش حیرت عجیبی را به موسی نشان داد که در چيزهاى مقدس رخ مى دهد. [14] وی در پی تحقق آن در طول زمان ، گفت: ... من مشاهده مى كنم که اين در باکره پاک اتفاق مى افتد. تهنيت به او به عنوان تئوتوكوس فرا خواهد رسید: 'سلام بر تو ، ای سرشار از فيض،  خداوند با توست. '

 

دانیال تو را کوه روحانى خواند. اشعیا ، مادر خدا ؛ جدعون تو را به صورت پوست پشمين گوسفند دید و داوود تو را مقدس خواند. دیگری تو را دروازه نامید. [15] و جبرئیل به نوبه خود به تو فریاد می زند: "سلام بر تو، ای سرشار از فيض، خداوند با توست."

 

(کاتاواسيا) اجازه ندهید هیچ دست بى حرمتى کشتی زنده خدا را لمس کند ، بلكه بگذارید لبهای مومنان، که آواز می خوانند بدون اینکه سخنان فرشته به تئوتوکوس را متوقف کنند ، از شادی بسیار، بلند فرياد زنند: سلام بر تو ، اى سرشار از فيض، خداوند با توست.

 

 

/private/var/mobile/Containers/Data/Application/F5416D6E-FD7F-4303-8A78-1F26D26BF686/tmp/WebArchiveCopyPasteTempFiles/233414.b.jpg?mtime=1459885580

 

[1] مزمور 11: 45.

[2] پيدايش 10:49.

[3] اشعيا 1:19.

[4] اشعيا 14:7.

[5] خروج 2:3

[6] داوران 38:6; مزمور 6:72

[7] مزمور 11:132.

[8] مزمور 5:47

[9] پيدايش 18:22.

[10] در نسخه اصلى شهر.

[11] بعضى از كتابها زادۀ تئوتوکوس را حذف می کنند و بلافاصله به آیه ای که در ادامه می آید ادامه می دهند: بشنو، ای دوشيزه باكره پاك. ..

[12] بعضی از کتابها بگذاريد هر انسان فانی كه روی زمین متولد مى شود.. ، را حذف مى كنند و بلافاصله به آیه ای که در ادامه می آید ادامه مى دهند: اجازه ندهيد هيچ دست بى حرمتى.

[13] پيدايش 12:28 

[14] خروج 2:3.

[15] دانيال 34:2 اشعيا 14:7; داوران 38:6; مزمور 6:96 و 8:132  حزقيال 2:44.