Στην πρώτη Χριστιανική Εκκλησία, κατά το ξεκίνημά της, υπήρχαν κάποιες ελάχιστες πρακτικές, στις οποίες ακόμα δεν είχε διατυπωθεί μία κοινή αντιμετώπισή τους από όλες τις Εκκλησίες. Αυτό όμως είναι πολύ διαφορετικό, από τον κακοδιατυπωμένο ισχυρισμό ότι δήθεν στην αρχή υπήρχαν "πολλοί Χριστιανισμοί".

Συζητώντας συχνά με αθεϊστές ή με ανθρώπους οι οποίοι δεν πιστεύουν στη χριστιανική πίστη αλλά σε άλλες θρησκείες, συναντάω ένα επιχείρημα που, αν και στην πραγματικότητα είναι αστείο και μαρτυράει άγνοια της ιστορίας της χριστιανικής πίστης, καθώς και των κειμένων που έχουν διασωθεί από την αρχαιότητα, αυτοί το θεωρούν σωστό και δεδομένο.

Ισχυρίζονται λοιπόν ότι ο χριστιανισμός στο ξεκίνημά του, δεν ήταν ένας, αλλά δήθεν πολλοί χριστιανισμοί, οι οποίοι βρίσκονταν σε σύγκρουση ο ένας με τον άλλον, και τελικά ένας από αυτούς κατάφερε και επικράτησε, και είναι αυτός τον οποίο λέμε σήμερα χριστιανική πίστη.

Για να στηρίξουν αυτό το οποίο λένε, αναφέρουν συχνά διάφορα ευαγγέλια τα οποία κυκλοφορούσαν εκείνον τον καιρό και διάφορες επιστολές που έχουν γραφτεί στο όνομα Αποστόλων, τα οποία ποτέ δεν μπήκαν στην Αγία Γραφή.

Λένε λοιπόν ότι τελικά για την Αγία Γραφή επιλέχθηκαν μόνο τα κείμενα μιας συγκεκριμένης ομάδας και τα υπόλοιπα τα απέκρυψαν, για να μη φανεί ότι υπήρχαν πολλοί χριστιανισμοί.

Βέβαια, όλα αυτά είναι προφάσεις εν αμαρτίαις. Κάποιος ο οποίος έχει ικανοποιητική γνώση της εποχής εκείνης, του τι συνέβαινε, ξέρει ότι όλα αυτά δεν ισχύουν.

Και αυτό θα είναι το θέμα μας. Άραγε, στο ξεκίνημά του ο χριστιανισμός ήταν πολλοί χριστιανισμοί; Και μετά επικράτησε μία μόνο ομάδα από τις πολλές οι οποίες κυκλοφορούσαν με αλληλοαντικρουόμενες απόψεις; Τι ακριβώς συμβαίνει και τι είναι εκείνα τα κείμενα που λένε;

Ευθύς εξ αρχής θα ξεκαθαρίσω ότι υπήρχε μόνο ένας χριστιανισμός στην αρχή. Αυτό αποδεικνύεται ξεκάθαρα. Τα κείμενα στα οποία αναφέρονται αυτοί οι οποίοι θέλουν να μειώσουν τον χριστιανισμό, δεν είναι παρά τα απόκρυφα, τα οποία είναι ψευδεπίγραφα κείμενα. Έχουν γραφτεί δηλαδή από απατεώνες, παρουσιάζοντας μια διαφορετική εκδοχή των πραγμάτων από αυτή την οποία παρουσιάζουν τα κανονικά Ευαγγέλια και οι κανονικές επιστολές, και αυτά φτιάχτηκαν από ανθρώπους οι οποίοι θέλησαν να διασπάσουν τη χριστιανική ενότητα.

Είναι αυτοί τους οποίους γνωρίζουμε ως γνωστικούς. Ο γνωστικισμός πράγματι ήταν διασπασμένος σε πάρα πολλές ομάδες και είχαν μεταξύ τους αλληλοαντικρουόμενες απόψεις.

Τι έκαναν λοιπόν;

Πήγαιναν στις χριστιανικές εκκλησίες πολλοί από αυτούς και προσπαθούσαν να παρασύρουν χριστιανούς. Έλεγαν ότι είναι προφήτες, γιατί οι προφήτες ήταν μία συγκεκριμένη τάξη, η δεύτερη μετά τους Αποστόλους. Αυτό είναι που λέει η Γραφή: «πρώτον αποστόλους, δεύτερον προφήτας», και η λειτουργία τους ήταν να περιοδεύουν στις διάφορες εκκλησίες και να βοηθούν τις τοπικές κοινότητες των χριστιανών.

Πήγαιναν λοιπόν οι γνωστικοί και παρίσταναν τους προφήτες. Έμπαιναν στις χριστιανικές εκκλησίες, φιλοξενούνταν από χριστιανούς και, όσο έμεναν εκεί, δίδασκαν στους χριστιανούς διάφορα ψευδή γνωστικά δόγματα, έτσι ώστε να τους παρασύρουν στον γνωστικισμό.

Είναι αυτοί για τους οποίους λέει ο Ιωάννης στις επιστολές του: «Εάν τις έρχεται προς υμάς και ταύτην την διδαχήν ου φέρει…». Δηλαδή, όταν κάποιος έρχεται προς εσάς και δεν φέρνει αυτή τη διδαχή, δηλαδή δεν δέχεται τον Ιησού Χριστό ερχόμενο εν σαρκί, τότε μην τον δέχεστε στα σπίτια σας και μη του λέτε «χαίρειν».

Για αυτούς μιλούσε ο Ιωάννης, ώστε να μην παρασύρονται οι χριστιανοί όταν κάποιος έρχεται δήθεν ως προφήτης, αλλά στην πραγματικότητα ήταν γνωστικός. Έπρεπε οι χριστιανοί να τον ρωτήσουν τι πιστεύει για τον Ιησού Χριστό. Αν πιστεύει δηλαδή ότι ήρθε με σάρκα ή ως πνεύμα, όπως έλεγαν οι γνωστικοί, και αν έλεγε ότι ήρθε ως πνεύμα, τότε έπρεπε να διώξουν αυτόν τον άνθρωπο και να μην τον δεχτούν στο σπίτι τους, γιατί δεν ήταν προφήτης.

Οι γνωστικοί λοιπόν ήταν μία πολύ μεγάλη ομάδα αιρέσεων του γνωστικισμού. Η κάθε ομάδα είχε διαφορετικές απόψεις από τις άλλες, κάτι σαν τον σημερινό προτεσταντισμό, στον οποίο κάθε ομάδα λέει κάτι διαφορετικό από τις υπόλοιπες.

Μόνο που στους γνωστικούς αυτό το φαινόμενο ήταν χειρότερο. Αυτοί είχαν τεράστιες διαφορές μεταξύ τους, γιατί είχαν κάνει ένα ανακάτεμα χριστιανισμού, ιουδαϊσμού και ειδωλολατρίας. Έτσι καταλαβαίνετε ότι είχαν μία τεράστια γκάμα θεμάτων στα οποία είχαν να διαφωνήσουν.

Αυτό στο οποίο συμφωνούσαν οι περισσότεροι γνωστικοί μεταξύ τους ήταν ότι υπάρχουν δύο θεοί: ένας κακός θεός που έφτιαξε την ύλη και ένας καλός θεός που έφτιαξε το πνεύμα. Και ότι τα πνεύματα βρίσκονται δεμένα, δεσμευμένα, φυλακισμένα μέσα στην ύλη.

Έτσι λοιπόν, καθετί το υλικό για αυτούς ήταν κακό και τα πάντα έπρεπε να είναι μόνο πνευματικά.

Μήπως αυτό σας θυμίζει κάτι; Κάτι από τις σημερινές προτεσταντικές ομάδες που αρνούνται να χρησιμοποιήσουν ύλη στη λατρεία τους; Που θεωρούν την ύλη ως ειδωλολατρία;

Ε, λοιπόν, ειδωλολατρία ήταν το ακριβώς αντίθετο. Αυτό που έλεγαν οι γνωστικοί, δηλαδή το ότι δεν ήθελαν να χρησιμοποιούν ύλη.

Από αυτούς τους αρχαίους γνωστικούς έχει πάρει ο προτεσταντισμός σήμερα την απέχθεια προς τα υλικά βοηθήματα στη λατρεία, η οποία αυτή η απέχθεια έχει ως βάση το ψευδές δόγμα ότι δήθεν η ύλη είναι κάτι κακό, γιατί την έφτιαξε ένας κακός θεός.

Ούτε οι χριστιανοί όμως, ούτε οι Ιουδαίοι πριν από αυτούς, αποδέχθηκαν ποτέ κάτι τέτοιο: ότι δήθεν ήταν δύο οι θεοί και ότι άλλος είχε φτιάξει το πνεύμα και άλλος είχε φτιάξει την ύλη.

Και για τους χριστιανούς και για τους Ιουδαίους, ο Θεός είναι ένας και είναι δημιουργός των πάντων. Αυτή ήταν η βασική διαφορά των χριστιανών από όλες εκείνες τις γνωστικές ομάδες. Και επειδή οι γνωστικοί θεωρούσαν την ύλη κακή, δεν μπορούσαν να δεχτούν ότι ο Χριστός ενανθρώπησε, ότι έλαβε υλικό σώμα.

Δεν θα μπορούσε, κατά αυτούς, ο Θεός Λόγος να είναι υλικός. Έπρεπε λοιπόν να πουν διάφορες δικαιολογίες πάνω σε αυτό. Άλλοι έλεγαν ότι ήταν ένα σώμα ψεύτικο, που έμοιαζε με ανθρώπινο.

Άλλοι έλεγαν ότι το πνεύμα Λόγος, μπήκε μέσα στον άνθρωπο Ιησού, έτσι ώστε να έχουμε αυτό το οποίο λέμε Ιησού Χριστό. Σε κάθε περίπτωση όμως δεν δέχονταν τον Χριστό ερχόμενο σε σάρκα. Είναι αυτό που λέει ο Απόστολος Ιωάννης: «Αν κάποιος δεν φέρνει αυτή τη διδαχή, μην τον δέχεστε στα σπίτια σας και μη του λέτε να χαίρεται».

Από την πρώτη στιγμή οι χριστιανοί πίστευαν στην ενανθρώπιση του Ιησού Χριστού. Έφτιαξαν εκκλησίες που έλεγαν το αντίθετο από αυτό το οποίο έλεγαν οι Γνωστικοί. Εξ αρχής, ήδη από την εποχή του Παύλου. Γι’ αυτό λέει η Γραφή ότι, "αν και υπάρχουν πολλοί θεοί, λεγόμενοι θεοί, για εμάς τους χριστιανούς είναι ένας Θεός, (όχι δύο όπως έλεγαν οι γνωστικοί), και ένας μεσίτης μεταξύ Θεού και ανθρώπων, άνθρωπος Χριστός Ιησούς". Άνθρωπος! Όχι πνεύμα! Είχε σάρκα!

Αυτοί τους οποίους οι διάφοροι παγανιστές και αθεϊστές ονομάζουν "πολλούς χριστιανισμούς της πρώτης εποχής του Χριστού", δεν είναι παρά οι πολλές γνωστικές ομάδες που υπήρχαν εκείνη την εποχή. Όμως το ότι όλοι αυτοί δέχονταν δύο θεούς, τους διαχωρίζει ξεκάθαρα και σαφέστατα από τον Ιουδαϊσμό και τον Χριστιανισμό, που ήταν η συνέχεια του Ιουδαϊσμού. Δεν μπορείς να πεις δηλαδή ότι οι γνωστικιστικές ομάδες ήταν χριστιανισμοί.

Ήταν κάτι διαφορετικό, με δύο θεούς, κάτι ειδωλολατρικό, ένα κράμα ειδωλολατρίας. Υπήρχαν πολλές ομάδες, αλλά δεν μπορούν να θεωρηθούν χριστιανικές. Ήταν γνωστικές.

Αυτοί λοιπόν τα παίρνουν όλα και τα κάνουν μία ομάδα, και τους χριστιανούς και τους γνωστικούς, και λένε ότι υπήρχαν πολλοί χριστιανισμοί.

Οι χριστιανοί λοιπόν είχαν μία σαφή ιεραρχία. Η Αγία Γραφή είναι ξεκάθαρη στο πώς οι Απόστολοι διόριζαν σε κάθε χριστιανική εκκλησία πρεσβυτέρους και διακόνους, και από κάθε χριστιανική εκκλησία έβγαιναν προφήτες, οι οποίοι πήγαιναν και σε άλλες χριστιανικές εκκλησίες και βοηθούσαν και δίδασκαν.

Τέτοιοι προφήτες ήταν ο Απόστολος Παύλος, ήταν ο Βαρνάβας και άλλοι πολλοί που αναφέρονται στην Αγία Γραφή. Σε ειδικά άρθρα έχουμε μιλήσει αναλυτικά για την τάξη των προφητών.

Μπορεί το χριστιανικό σύστημα να ήταν συνοδικό, δηλαδή να μην υπήρχε μία κεντρική ομάδα η οποία να έπαιρνε αποφάσεις για όλες τις ανά την υφήλιο εκκλησίες, μπορεί κάθε εκκλησία να ήταν ημι-ανεξάρτητη, το πλήρες σώμα του Χριστού δηλαδή, με τον Επίσκοπό της η καθεμία, με τους πρεσβυτέρους και τους διακόνους, με τους προφήτες, τους διδασκάλους και τους λαϊκούς της, αλλά όλες παρέμεναν συνδεδεμένες στο συνοδικό σύστημα.

Γι’ αυτό και στις Πράξεις, στο 15ο κεφάλαιο, έχουμε και τη Σύνοδο των Αποστόλων, όπου μαζεύτηκαν εκπρόσωποι από όλες τις εκκλησίες για να συμφωνήσουν αν θα έπρεπε οι χριστιανοί να κάνουν την περιτομή. Στο ξεκίνημά τους μαζεύτηκαν για να αποφασίσουν αυτό το σημαντικό ζήτημα και εκεί οι χριστιανικές εκκλησίες έστειλαν αντιπροσώπους.

Δεν έχουμε δηλαδή αυτό το χάος που λένε ορισμένοι ότι δήθεν υπήρχαν πολλοί χριστιανισμοί. Όλοι τα ίδια πίστευαν και είχαν μεταξύ τους επικοινωνία αυτές οι εκκλησίες, παρά τις προσπάθειες που έκαναν οι γνωστικοί να παρασύρουν τους χριστιανούς.

Και λέει ο Παύλος: «Γι’ αυτό σε άφησα στην Κρήτη, για να καταστήσεις σε κάθε πόλη πρεσβυτέρους».

Υπήρχε λοιπόν μία σαφής χειροτονία πρεσβυτέρων και επισκόπων σε κάθε πόλη και οι περιοδεύοντες επίσκοποι των χριστιανών, οι προφήτες, ήταν αυτοί οι οποίοι διασφάλιζαν την ενότητα της πίστεως.

Οι επιστολές που πήγαιναν από τη μία εκκλησία στην άλλη έδειχναν ότι όλοι πίστευαν τα ίδια. Έχουμε τέτοιες επιστολές σήμερα, και του Ιγνατίου και του Παύλου και του Πολυκάρπου, και τού Κλήμεντος και άλλες ακόμη.

Όλη αυτή η γραμματεία που υπάρχει σήμερα από τους πρώτους αιώνες, από τον 1ο αιώνα και τον 2ο και τον 3ο, μας δείχνει ξεκάθαρα ότι οι χριστιανοί πίστευαν τα ίδια πράγματα που πιστεύουν και σήμερα οι Ορθόδοξοι χριστιανοί.

Δεν υπήρχαν βέβαια τότε άλλες εκκλησίες. Υπήρχε μία ορθόδοξη, καθολική, αποστολική Εκκλησία. Με σαφές πρεσβυτέριο, με επισκόπους, με τα πάντα, όπως σήμερα.

Και όλοι αυτοί μάχονταν τους γνωστικούς, που ήταν πράγματι ένα συνονθύλευμα αμέτρητων θρησκειών, οι οποίες όμως δεν ήταν χριστιανικές· ήταν γνωστικές.

Αν πάρετε και διαβάσετε τα βιβλία του Αγίου Ειρηναίου Λυώνος, ο οποίος έζησε τον 2ο αιώνα, θα δείτε τη συνέχεια των δογμάτων, και από τους Αποστόλους αλλά και με τα σημερινά δόγματα. Ό,τι πιστεύουμε σήμερα, τα ίδια ακριβώς έλεγε ο Άγιος Ειρηναίος. Και για όλα αυτά χρησιμοποιούσε εδάφια από την Καινή Διαθήκη, όπως την έχουμε σήμερα. (Έστω και αν τα βιβλία της Αγίας Γραφής καθορίστηκαν τελικά από την Εκκλησία στην Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδο ως προς τον ακριβή κανόνα τους). Γιατί όντως η Εκκλησία καθόρισε κάποια στιγμή αργότερα τον κανόνα της Αγίας Γραφής. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεχόταν τα βιβλία των γνωστικών, τα απόκρυφα.

Αυτά δεν τα δέχτηκε ποτέ, γιατί ήταν διαφορετικά. Και κακώς ορισμένοι τα παρουσιάζουν ως δήθεν χριστιανικά.

Από τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου, που έζησε στα μέσα του 1ου αιώνα, τις επιστολές του Κλήμεντος και του Αγίου Ιγνατίου του Θεοφόρου, που έζησαν στις αρχές του 2ου αιώνα, βλέπουμε ξεκάθαρα ότι ήδη υπήρχε εγκαθιδρυμένη χριστιανική ιεραρχία, ήδη από τότε.

Δεν είναι δηλαδή ένας χριστιανισμός που επικράτησε αργότερα. Είναι ο πρώτος, ο αρχικός, ο ξεκάθαρος, ο συνεχόμενος μέχρι σήμερα χριστιανισμός, τον οποίο πολέμησαν οι πολλές γνωστικές ομάδες της εποχής εκείνης, αλλά ποτέ δεν κατάφεραν να τον υποτάξουν στα δικά τους δόγματα.

Το Ευαγγέλιο των χριστιανών παρέμεινε από την εποχή του Χριστού μέχρι σήμερα το ίδιο και απαράλλακτο.