Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας

Κεντρική Σελίδα

Πατέρες και Εσχατολογικά

Πρώτη και Δεύτερη Ανάσταση - Πρώτος και Δεύτερος Θάνατος * Περί τής αναστάσεως τών σωμάτων * Η ανάσταση των νεκρών * Πώς θα αλλάξουν τα αναστημένα σώματα κατά την Δευτέρα Παρουσία; * Ανάσταση από τον ύπνο τού θανάτου. Αγίου Ειρηναίου τής Λυών

Κατά Αιρέσεων Βιβλίο 5ο: Κεφάλαιο 13.

Αυτό που θα αναστηθεί άφθαρτο

είναι το τωρινό φθαρτό μας σώμα

Αγίου Ειρηναίου τής Λυών (2ος - αρχές 3ου αιώνος).

 

Πηγή: "Έλεγχος και Ανατροπή τής Ψευδωνύμου Γνώσεως", βιβλίο 5ο, κεφάλαιο 13, σε μετάφραση αρχιμ. Ειρηναίου Χατζηεφραιμίδη δ. Θ. Θεσσαλονίκη 1991.

1. Ας μας πουν, λοιπόν, αυτοί που ισχυρίζονται τα αντίθετα, δηλαδή, αυτοί που αντιλέγουν στη σωτηρία τους: η νεκρή κόρη του αρχιερέως[1] και ο γιος της χήρας που εκφερόταν νεκρός κοντά στην πύλη της πόλεως[2] και ο Λάζαρος που έμεινε τέσσερις ημέρες στο μνήμα[3], με ποια σώματα αναστήθηκαν; Οπωσδήποτε με τα ίδια που πέθαναν. Διότι αν όχι με τα ίδια, τότε είναι φανερό ότι δεν αναστήθηκαν αυτοί που πέθαναν. Λέγει, λοιπόν, το ευαγγέλιο «επελάβετο ο Κύριος της χειρός του νεκρού και είπεν αυτώ: νεανίσκε, σοι λέγω εγέρθητι. Και ανεκάθισεν ο νεκρός και παρήγγειλε δοθήναι αυτώ φαγείν και έδωκεν αυτόν τη μητρί αυτού»[4]. Και το Λάζαρο «εκάλεσε φωνή μεγάλη λέγων: Λάζαρε, δεύρο έξω. Και εξήλθεν ο τεθνηκώς δεδεμένος τους πόδας και τας χείρας κειρίαις»[5]. Αυτό συμβολίζει τον άνθρωπο, ο οποίος δέθηκε μέσα στις αμαρτίες. Και γι' αυτό ο Κύριος λέγει «Λύσατε τούτον και αφετε υπάγειν»[6]. Αυτοί, λοιπόν, που θεραπεύθηκαν, θεραπεύθηκαν στα μέλη που έπαθαν πριν και οι νεκροί αναστήθηκαν με τα ίδια σώματα, διότι τα μέλη και τα σώματά τους έλαβαν τη θεραπεία και τη ζωή που έδιδε ο Κύριος. Με τα πρόσκαιρα προτύπωνε τα αιώνια και έδειχνε ότι είναι αυτός που μπορεί να δώσει στο πλάσμα του και τη θεραπεία και τη ζωή, ώστε να πιστεύωμε. Επίσης, στο λόγο του περί αναστάσεως. Έτσι και στη συντέλεια, «εν τη έσχατη σάλπιγγι»[7], όταν κραυγάσει ο Κύριος, θα αναστηθούν οι νεκροί, καθώς λέγει ο ίδιος: «Έρχεται ώρα, εν ή πάντες οι νεκροί οι εν τοις μνημείοις ακούσονται της φωνής του Υιού του ανθρώπου και εκπορεύσονται οι τα αγαθά ποιήσαντες εις ανάστασιν ζωής, οι δε τα φαύλα πράξαντες εις ανάστασιν κρίσεως»[8].

2. [Είναι, λοιπόν, στ' αλήθεια ανόητοι και δυστυχείς όσοι δεν θέλουν να προσέξουν τόσο σαφή και φανερά πράγματα, αλλά αποφεύγουν το φως της αληθείας και, όπως ο τραγικός Οιδίποδας, τυφλώνουν τον εαυτό τους. Οι αιρετικοί μοιάζουν με εκείνους που δεν γυμνάσθηκαν στην παλαίστρα και όταν φιλονικούν με άλλους, πιάνουν γερά ένα μέρος του σώματός τους και με αυτό που πιάνουν, πέφτουν, πέφτοντας δε νομίζουν πως νικούν, διότι ως φιλόνικοι κρατούν εκείνο το μέλος που έπιασαν στην αρχή. Εκτός, όμως, του ότι πέφτουν, αξίζουν και για γέλια. Έτσι και οι αιρετικοί στο χωρίο του Παύλου «Σαρξ και αίμα βασιλείαν Θεού κληρονομήσαι ου δύνανται»[9] αφαιρούν δύο λέξεις, χωρίς να ερευνήσουν από πριν ούτε το νόημα των λόγων του Αποστόλου ούτε τη δύναμη των λόγων του. Και απαρτίζοντας μόνοι τους αφηρημένες έννοιες, πεθαίνουν σε αυτές και, όσο μπορούν, ανατρέπουν την όλη οικονομία του Θεού][10].

3. Πραγματικά, ισχυρίζονται ότι αυτό ειπώθηκε ειδικώς για τη σάρκα και όχι για τα έργα της σάρκας, όπως αναφέραμε. Παρουσιάζουν έτσι τον ίδιο τον Απόστολο να αντιφάσκει με τον εαυτό του. Διότι αμέσως παρακάτω στην ίδια επιστολή λέγει σχετικώς με το σώμα: «Δει γαρ το φθαρτόν τούτο ενδύσασθαι αφθαρσίαν και το θνητόν τούτο ενδύσασθαι αθανασίαν. Όταν δε το θνητόν τούτο ενδύσηται αθανασίαν, τότε γενήσεται ο λόγος ο γεγραμμένος: κατεπόθη ο θάνατος εις νίκος. Πού σου, θάνατε, το κέντρον; Πού σου, Άδη, το νίκος;»[11]. Αυτά δικαίως θα λέγωνται τότε, όταν αυτό το θνητό και φθαρτό σώμα, που το περιβάλλει και το κατεξουσιάζει ο θάνατος, θα πάρει τη ζωή και θα ενδυθεί την αφθαρσία και την αθανασία. Τότε πραγματικά θα έχει νικηθεί ο θάνατος, όταν το σώμα, που κατέχει, εξέλθει από την εξουσία του. Και πάλι λέγει στους Φιλιππησίους: «Ημών γαρ το πολίτευμα εν ουρανοίς υπάρχει, εξ ου και σωτήρα απεκδεχόμεθα Κύριον Ιησούν, ος μετασχηματίσει το σώμα της ταπεινώσεως ημών εις το γενέσθαι αυτό σύμμορφον τω σώματι της δόξης αυτού, ώστε δύνασθαι κατ' ενέργειαν της δυνάμεως αυτού»[12]. Ποιο είναι, λοιπόν, το σώμα της ταπεινώσεως, που θα μετασχηματίσει ο Κύριος για να γίνει σύμμορφο με το σώμα της δόξης του; Είναι φανερό ότι πρόκειται για το σώμα, τη σάρκα μας, που ταπεινώνεται κατερχόμενο στη γη. [Μετασχηματισμός, όμως, του σώματος είναι το ότι, ενώ ήταν θνητό και φθαρτό, γίνεται αθάνατο και άφθαρτο, όχι λόγω της δικής του υποστάσεως, αλλά λόγω της δυνάμεως του Κυρίου, διότι αυτός μπορεί να δώσει στο θνητό την αθανασία και στο φθαρτό την αφθαρσία. Και γι' αυτό λέγει «Ίνα καταποθεί το θνητόν υπό της ζωής. Ο δε κατεργασάμενος ημάς εις αυτό τούτον Θεός. Ο και δους τον αρραβώνα του Πνεύματος»[13]. Είναι ολοφάνερο ότι αυτά τα λέγει για το σώμα, διότι ούτε η ψυχή ούτε το πνεύμα πεθαίνουν. Εξαφανίζεται, δηλαδή, το θνητό από τη ζωή, διότι το σώμα δεν παραμένει πλέον νεκρό, αλλά γίνεται ζωντανό και άφθαρτο και υμνεί τον Θεό που έκανε αυτό σε εμάς]. Για να τελειοποιηθούμε, λοιπόν, σε αυτό, καλώς λέγει στους Κορινθίους «Δοξάσατε τον Θεόν εν τω σώματι υμών»[14] Ο Θεός είναι ο αίτιος της αφθαρσίας.

4. Επειδή, όμως, τα λέγει αυτά όχι για κάποιο άλλο σώμα, αλλά για το ίδιο το σώμα, τη σάρκα, φανερά και χωρίς αμφιβολία η δισταγμό λέγει στους Κορινθίους: «Πάντοτε την νέκρωσιν του Ιησού εν τω σώματι ημών περιφέροντες, ίνα η ζωή του Ιησού Χριστού εν τω σώματι ημών φανερωθή. Αεί γαρ ημείς οι ζώντες εις θάνατον παραδιδόμεθα δια Ιησούν, ίνα και η ζωή του Ιησού φανερωθή εν τη θνητή σαρκί ημών»[15]. Και επειδή το πνεύμα ενώνεται με το σώμα, λέγει στην ίδια επιστολή: «Ότι εστέ επιστολή Χριστού διακονηθείσα υφ' ημών, εγγεγραμμένη ου μέλανι, αλλά Πνεύματι Θεού ζώντος, ουκ εν πλαξί λιθίναις, αλλ' εν πλαξί καρδίας σαρκίναις»[16]. Εάν, λοιπόν, οι σάρκινες καρδιές γίνονται τώρα δεκτικές του Πνεύματος, τι το θαυμαστό, αν στην ανάσταση παίρνουν τη ζωή που δίδει το Πνεύμα; Γι' αυτήν την ανάσταση λέγει ο Απόστολος στην προς Φιλιππησίους επιστολή: «Συμμορφούμενος τω θανάτω αυτού, ει πως καταντήσω εις την εξανάστασιν των νεκρών»[17]. Σε ποια, λοιπόν, άλλη θνητή σάρκα μπορούμε να εννοήσωμε ότι φανερώνεται η ζωή, αν όχι σε αυτήν την υπόστασή μας, η οποία και θανατώνεται για την ομολογία του Θεού; Όπως ο ίδιος λέγει: «Ει κατά άνθρωπον εθηριομάχησα εν Εφέσω, τι μοι το όφελος, ει νεκροί ουκ εγείρονται;»[18] «Ει γαρ νεκροί ουκ εγείρονται, ουδέ Χριστός εγήγερται· ει δε Χριστός ουκ εγήγερται, κενόν το κήρυγμα ημών, κενή δε και η πίστις υμών. Ευρισκόμεθα δε και ψευδομάρτυρες του Θεού, ότι μαρτυρούμεν ότι ήγειρε τον Χριστόν, ον ουκ ήγειρεν. Ει γαρ νεκροί ουκ εγείρονται, ουδέ Χριστός εγήγερται. Ει δε Χριστός ουκ εγήγερται, ματαία η πίστις υμών, ότι έτι εστέ εν ταις αμαρτίαις υμών. Άρα και οι κοιμηθέντες εν Χριστώ απώλοντο. Ει εν τη ζωή ταύτη ηλπικότες εσμέν εν Χριστώ μόνον, ελεεινότεροι πάντων ανθρώπων εσμέν. Νυνί δε Χριστός εγήγερται εκ νεκρών, απαρχή των κεκοιμημένων. Επειδή γαρ δι' ανθρώπου ο θάνατος, και διάνθρωπου ανάστασις νεκρών»[19].

5. Για όλα αυτά, λοιπόν, όπως είπαμε πριν, ή θα πουν ότι ο Απόστολος αντιφάσκει με τον εαυτό του σχετικώς με το «σαρξ και αίμα βασιλείαν Θεού κληρονομήσαι ου δύνανται»[20] η πάλι θα αναγκασθούν να κάνουν διεστραμμένες και παραποιημένες ερμηνείες των λεγομένων του, για να ανατρέψουν και μεταβάλουν το νόημα των λόγων. Διότι τίποτε σωστό δεν θα έχουν να πουν, εάν επιχειρήσουν να μεταφράσουν αλλιώς αυτό που γράφει: «Αεί γαρ το φθαρτόν τούτο ενδύσασθαι αφθαρσίαν και το θνητόν τούτο ενδύσασθαι αθανασίαν»[21] και: «Ίνα η ζωή του Ιησού φανερωθή εν τη θνητή σαρκί ημών»[22], ως και όλα τα άλλα, με τα οποία ο Απόστολος ολοφάνερα και ξεκάθαρα κηρύσσει την ανάσταση και την αφθαρσία της σάρκας, θα αναγκασθούν, λοιπόν, όλα αυτά να τα παρερμηνεύσουν, διότι δεν θέλουν ένα πράγμα να καταλάβουν καλά.

 

Σημειώσεις


1. Ματθαίος 9,18· Μάρκος 5,22· Λουκάς 8,41. Οι ευαγγελισταί κάνουν λόγο για αρχισυνάγωγο και όχι για αρχιερέα.

2. Λουκάς 7,12.

3. Ιωάννης 11,39.

4. Ματθαίος 9,25· Λουκάς 7,14-15'8,55.

5. Ιωάννης 12,17· 11,43-44.

6. Ιωάννης 11,44.

7. Α΄ Κορινθίους 15,52.

8. Ιωάννης 5,28-29.

9. Α΄ Κορινθίους 15,50.

10. Ιωάννου Δαμασκηνού, εις τα Ιερά Παράλληλα. Εξέδωκε Halloixius (όπως και το επόμενο).

11. Α΄ Κορινθίους 15,53-55.

12. Φιλιππισίους 3,20-21.

13. Β΄ Κορινθίους 5,4-5.

14. Α΄ Κορινθίους 6,20.

15. Β΄ Κορινθίους 4,10-11.

16. Β΄ Κορινθίους 3,3.

17. Φιλιππισίους 3,10-11.

18. Α΄ Κορινθίους 15,32.

19. Α΄ Κορινθίους 15,13-21.

20. Α΄ Κορινθίους 15,50.

21. Α΄ Κορινθίους 15,53.

22. Β΄ Κορινθίους 4,11.

Δημιουργία αρχείου: 22-8-2026.

Τελευταία μορφοποίηση: 22-8-2026.

ΕΠΑΝΩ