Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας

Κεντρική Σελίδα

Πατέρες και Θεολογικά

Ο κοινός Θεός Πατήρ τών δύο Διαθηκών * Ο Θεός είναι ένας και μοναδικός, μόνος Θεός, Πατέρας και Κύριος * Η Αγία Γραφή οδηγεί στον Έναν Θεό μόνο δια Ιησού Χριστού * Περί τών υποστάσεων τής Αγίας Τριάδος

Κατά Αιρέσεων Βιβλίο 5ο: Κεφάλαιο 18.

Μόνος ο Τριαδικός Θεός

έπλασε τα πάντα

Αγίου Ειρηναίου τής Λυών (2ος - αρχές 3ου αιώνος).

 

Πηγή: "Έλεγχος και Ανατροπή τής Ψευδωνύμου Γνώσεως", βιβλίο 5ο, κεφάλαιο 18, σε μετάφραση αρχιμ. Ειρηναίου Χατζηεφραιμίδη δ. Θ. Θεσσαλονίκη 1991.

1. Και μία τέτοια και τόσο μεγάλη οικονομία την έκανε όχι με ξένα δημιουργήματα, αλλά με τα δικά του· ούτε με αυτά που έγιναν «εξ αγνοίας και Υστερήματος», αλλά με αυτά που δημιουργήθηκαν από τη σοφία και τη δύναμη του Πατρός. Ούτε άδικος είναι, για να επιθυμεί τα ξένα, ούτε άπορος, ώστε να μη δίδει «δια των ιδίων» τη ζωή στα δικά του δημιουργήματα. Χρησιμοποίησε τη δική του δημιουργία για τη σωτηρία του ανθρώπου. Δεν θα τον βαστούσε το δημιούργημα (επάνω στο Σταυρό), εάν ήταν προβολή της αγνοίας και του Υστερήματος. Το ότι, λοιπόν, ο ίδιος ο Λόγος του Θεού σαρκώθηκε και κρεμάσθηκε επάνω στο ξύλο[1] το αποδείξαμε δια πολλών. Και οι ίδιοι οι αιρετικοί ομολογούν ότι σταυρώθηκε. Πώς, λοιπόν, αυτό που προήλθε από την άγνοια και το Υστέρημα, μπόρεσε να βαστάσει αυτόν που περιέχει τη γνώση όλων και είναι αληθινός και τέλειος; Ή, πώς το δημιούργημα, που αποκόπηκε από τον Πατέρα και είναι κατά πολύ χωρισμένο από αυτόν, βάστασε τον Λόγο του; Αν αυτό το δημιούργησαν οι άγγελοι, οι οποίοι ή αγνοούν τον Θεό που είναι επάνω από όλα ή τον γνωρίζουν, όταν ο Κύριος είπε: «Ότι εγώ εν τω Πατρί και ο Πατήρ εν εμοί»[2], πώς το δημιούργημα των αγγέλων μπόρεσε να βαστάσει τον Πατέρα και τον Υιό μαζί; Πώς το δημιούργημα, που ήταν έξω από το Πλήρωμα, «εχώρησε» αυτόν που συνέχει όλο το Πλήρωμα; Επειδή, λοιπόν, όλα αυτά είναι αδύνατα και δεν αποδεικνύονται, μόνον το κήρυγμα της Εκκλησίας είναι αληθινό ότι, δηλαδή, το ιδιαίτερο δημιούργημα, που έγινε από τη δύναμη, την τέχνη και τη σοφία του Θεού, βάστασε τον Λόγο. Αοράτως αυτό το βαστάζει ο Πατήρ· αντιθέτως, ορατώς αυτό βαστάζει τον Λόγο του.

2. Ο Πατήρ βαστάζει μαζί και το δημιούργημα και τον Λόγο και ο Λόγος, που βαστάζει ο Πατήρ, παρέχει το Πνεύμα σε όλα, όπως θέλει ο Πατήρ. Σε μερικά το παρέχει, διότι είναι δημιουργήματα που τα έκανε Αυτός. Σε μερικά, όμως, το δίδει κατά την υιοθεσία, δηλαδή, λόγω της εκ Θεού γεννήσεως[3]. Και έτσι αποδεικνύεται ένας Θεός Πατήρ, ο οποίος είναι «επί πάντων και δια πάντων και εν πάσιν ημίν»[4]. Επάνω μεν από όλα είναι ο Πατήρ, ο οποίος είναι και η κεφαλή του Χριστού[5]. Δια πάντων είναι ο Λόγος και αυτός είναι η κεφαλή της Εκκλησίας[6]. «Εν πάσιν ημίν» είναι το Πνεύμα και αυτό είναι το ύδωρ το ζών[7], το οποίο παρέχει ο Κύριος σε όσους σωστά πιστεύουν σε αυτόν και τον αγαπούν και γνωρίζουν ότι «είς Πατήρ ο επί πάντων και δια πάντων και εν πάσιν ημίν»[8]. Μαρτυρεί γι' αυτά και ο Ιωάννης, ο μαθητής του Κυρίου, ο οποίος λέγει τα εξής στο ευαγγέλιο: «Εν αρχή ην ο Λόγος και ο Λόγος ην προς τον Θεόν και Θεός ην ο Λόγος. Ούτος ην εν αρχή προς τον Θεόν. Πάντα δι' αυτού εγένετο, και χωρίς αυτού εγένετο ουδέν»[9]. Έπειτα για τον ίδιο τον Λόγο είπε «Εν τω κόσμω τούτω ην και ο κόσμος δι' αυτού εγένετο, και ο κόσμος αυτόν ουκ έγνω. Εις τα ίδια ήλθε, και οι ίδιοι Αυτόν ου παρέλαβον. Όσοι δε έλαβον Αυτόν, έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι τοις πιστεύουσιν εις το όνομα Αυτού»[10]. Και πάλι, δείχνοντας την κατ' άνθρωπον οικονομία του, είπε: «Και ο Λόγος σαρξ εγένετο, και εσκήνωσεν εν ημίν»[11]. Και πάλι πρόσθεσε: «Και εθεασάμεθα την δόξαν αυτού, δόξαν ως μονογενούς παρά Πατρός, πλήρης χάριτος και αληθείας»[12]. Δείχνει ολοφάνερα σε όσους θέλουν να ακούσουν, δηλαδή, σε όσους έχουν αυτιά[13], ότι ένας Θεός Πατήρ υπάρχει υπεράνω όλων και ένας Λόγος του Θεού. Ο οποίος είναι δια πάντων[14], και δια του οποίου έγιναν όλα. Επίσης, ότι αυτός ο κόσμος είναι δικός του και δι' αυτού έγινε με το θέλημα του Πατρός και όχι δια των αγγέλων, ούτε δια της Αποστασίας και του Υστερήματος και της αγνοίας, ούτε με κάποια δύναμη της Προυνίκου, την οποία μερικοί ονομάζουν και Μητέρα, ούτε με κάποιον άλλο δημιουργό του κόσμου, ο οποίος αγνοεί τον Πατέρα.

3. Ο Δημιουργός του κόσμου είναι πραγματικά ο Λόγος του Θεού. Αυτός είναι και ο Κύριός μας, ο οποίος στους εσχάτους χρόνους έγινε άνθρωπος, που έζησε σε αυτόν τον κόσμο· και ως αόρατος συνέχει όλα όσα έγιναν και είναι εντυπωμένος σε όλη την κτίση, διότι είναι ο Λόγος του Θεού που κυβερνά και διοικεί τα πάντα. Γι' αυτό ήλθε φανερά «εις τα ίδια»[15] και «σαρξ εγένετο»[16] και κρεμάσθηκε επάνω στο ξύλο του σταυρού[17]. Για να ανακεφαλαιώσει τα πάντα «εν εαυτώ»[18]. «Και οι ίδιοι αυτόν ου παρέλαβον»[19], όπως ο Μωυσής το απεκάλυψε στο λαό: «Και έσται η ζωή σου κρεμάμενη απέναντι των οφθαλμών σου και ου πιστεύσεις τη ζωή σου»[20]. Όσοι, λοιπόν, δεν τον δέχθηκαν, δεν πήραν τη ζωή. «Όσοι δε έλαβον αυτόν, έδωκεν αυτοίς εξουσίαν τέκνα Θεού γενέσθαι»[21]. Διότι ο ίδιος έχει από τον Πατέρα την εξουσία όλων, καθ' όσον είναι Λόγος του Θεού και αληθινός άνθρωπος, που μετέχει μεν λογικώς στα αόρατα και με το νου ορίζει τους φυσικούς νόμους, ώστε όλα να παραμένουν στην τάξη τους. Είναι φανερό ότι κυβερνά τα ορατά και τα ανθρώπινα και σε όλα επιφέρει δίκαιη κρίση. Αυτό και ο Δαυίδ το δείχνει λέγοντας: «Ο Θεός ημών εμφανώς ήξει και ου παρασιωπήσεται»[22]. Έπειτα φανέρωσε και την κρίση που επιβάλλει αυτός, λέγοντας: «Πυρ ενώπιον αυτού καυθήσεται και κύκλω αυτού καταιγίς σφόδρα. Προσκαλέσεται τον ουρανόν άνω και την γην του διακρίναι τον λαόν αυτού»[23].

 

Σημειώσεις


1. Πράξεις 5,30· 10,39· Γαλάτας 3,13-Δευτερονόμιο 21,23.

2. Ιωάννης 14,11.

3. Ιωάννης 1,13.

4. Εφεσίους 4,6.

5. Α΄ Κορινθίους 11,3.

6. Εφεσίους 5,23· Κολοσσαείς 1,18.

7. Ιωάννης 7,38-39.

8. Εφεσίους 4,6.

9. Ιωάννης 1,1-3.

10. Ιωάννης 1,10-12.

11. Ιωάννης 1,14.

12. Ιωάννης 1,14.

13. Ματθαίος 11,15.

14. Εφεσίους 4,6.

15. Ιωάννης 1,11.

16. Ιωάννης 1,14.

17. Πράξεις 5,30- 10,39· Γαλάτας 3,13· δε 21,23.

18. Εφεσίους 1,10.

19. Ιωάννης 1,11.

20. Δευτερονόμιο 28,66.

21. Ιωάννης 1,12.

22. Ψαλμοί 49,3.

23. Ψαλμοί 49,3-4.

Δημιουργία αρχείου: 26-8-2026.

Τελευταία μορφοποίηση: 26-8-2026.

ΕΠΑΝΩ