650 εκατομμύρια "χριστιανοί" πιστεύουν η γλωσσολαλιά αποτελεί απόδειξη πως το Άγιο Πνεύμα κατοικεί μέσα τους. Είναι το ταχύτερα αναπτυσσόμενο κίνημα στον Χριστιανισμό. Ένας στους τέσσερις καθ' ομολογίαν χριστιανούς στην γη ανήκει σε αυτό. Όμως το δόγμα πως οι γλώσσες είναι απόδειξη της «λήψεως» του Αγίου Πνεύματος - αλλά και το μόνο πράγμα που αποδεικνύει ότι έχετε «βαπτιστεί μέσα στο Πνεύμα» – είχε διδαχθεί για πρώτη φορά από έναν άνθρωπο το 1901 στο Κάνσας των ΗΠΑ.

Ουδείς Απόστολος το δίδαξε. Ουδείς Πατέρας της Εκκλησίας το δίδαξε για 1900 ολόκληρα χρόνια. Τον δε άνθρωπο που το εφηύρε, το ίδιο το κίνημά του προσπάθησε να τον διαγράψει από την Ιστορία.

Αλλά να τι διαφεύγει από τους περισσότερους ανθρώπους. Οι γλώσσες που περιγράφονται στις Πράξεις κεφάλαιο 2 και οι «γλώσσες» που εφαρμόζονται στις Πεντηκοστιανές «εκκλησίες» σήμερα δεν είναι το ίδιο πράγμα. Δεν πλησιάζουν καν. Το ένα ήταν ένα θαύμα. Το άλλο, που μελετήθηκε από γλωσσολόγους, διαπιστώθηκε πως δεν φέρει - και παραθέτω την έρευνα - ουδεμία συστηματική ομοιότητα, με καμία φυσική γλώσσα, ζωντανή ή νεκρή.

Επιτρέψτε μου να παρουσιάσω τα στοιχεία:

Η Προέλευση

1η Ιανουαρίου 1901, Τοπίκα, Κάνσας. Ένας 27χρονος ιεροκήρυκας ονόματι Charles Fox Parham (1873-1929) είχε ανοίξει μια μικρή Βιβλική Σχολή με όνομα «Bethel Bible College» (Κολλέγιο Βίβλου Βαιθήλ) τρεις μήνες νωρίτερα. Είχε περίπου 40 μαθητές, χωρίς σχολικά βιβλία (εκτός από την Βίβλο), χωρίς δίδακτρα, μόνο προσευχή και μελέτη.

Ο Parham έδωσε στους μαθητές του μια εργασία, ήτοι: αναζητήστε μέσα στο Βιβλίο των Πράξεων και βρείτε τα αποδεικτικά που επιβεβαιώνουν ότι κάποιος έχει λάβει το Άγιο Πνεύμα. Κατέληξαν στο συμπέρασμα πως ήταν η ομιλία σε γλώσσες. Την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, έκαναν μια ολονύχτια προσευχή. Την επόμενη μέρα, 1η Ιανουαρίου 1901, μια μαθήτρια ονόματι Agnes Osman ζήτησε από τον Parham να επιθέσει τα χέρια του πάνω της ως ευλογία («σαν χειροτονία»). Εκείνη άρχισε να μιλάει με αυτό που πίστεψαν πως έμοιαζε με τα κινεζικά. Ο Parham τότε δήλωσε: «Αυτό ήταν το βάπτισμα του Αγίου Πνεύματος!». Και ισχυρίσθηκε κάτι που κανένας Χριστιανός δεν είχε κάνει ποτέ πριν, δηλαδή, πως η ομιλία σε γλώσσες είναι η αρχική απόδειξη, η απαιτούμενη απόδειξη, ότι έχεις λάβει το Πνεύμα, και πως δεν ήταν ένα από τα πολλά σημεία.

Ο Πάρχαμ, η Σχολή του και η Άγκνες Όσμαν

Η «κινέζικη» γραφή της Όσμαν

Το σημείο

Ο Parham πίστευε πως αυτές οι «ομιλίες» ήταν αληθινές ξένες γλώσσες. Δήλωσε στις εφημερίδες πως οι μαθητές του θα πήγαιναν σε ξένες χώρες επί τούτου για να κηρύττουν στον κόσμο, χωρίς να χρειάζεται οι ίδιοι να μάθουν εκείνη την «γλώσσα», αφού το Άγιο Πνεύμα θα τους έδινε τα λόγια με υπερφυσικό τρόπο. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη. Ούτε μία φορά. Δεν υπάρχει καμία επαληθευμένη περίπτωση μαθητή του Parham που να κήρυξε με επιτυχία, με γλώσσα που δεν είχαν μάθει ποτέ. Τα «κινέζικα» της Άγκνες Όσμαν δεν επιβεβαιώθηκαν ποτέ - από κανέναν ομιλητή κινεζικών. Ολόκληρο το ιεραποστολικό πρόγραμμα γλωσσολαλιάς κατέρρευσε, αλλά ο Parham συνέχισε να διδάσκει, και ένας από τους μαθητές του θα άλλαζε τα πάντα.

Ο William J. Seymour ήταν γιος απελευθερωμένων σκλάβων από την Λουιζιάνα. Σπούδασε υπό τον Parham στο Χιούστον του Τέξας. Ωστόσο, λόγω των νόμων περί φυλετικού διαχωρισμού, ο Seymour έπρεπε να κάθεται έξω από την τάξη και να παρακολουθεί τα μαθήματα έξω από την πόρτα της αίθουσας. Δέχθηκε την διδασκαλία του Parham περί γλωσσών, πριν καν τις βιώσει ο ίδιος.

Τον Φεβρουάριο του 1906, ο Seymour προσκλήθηκε να ποιμάνει ένα μικρό εκκλησίασμα στο Λος Άντζελες. Κήρυξε για την γλωσσολαλιά. Μετά από ένα τέτοιο είδους κήρυγμα, η εκκλησία τον κλείδωσε έξω. Τότε ξεκίνησε συναντήσεις προσευχής μέσα σε ένα σπίτι, στην οδό Μπόνι Μπρέι.

Στις 9 Απριλίου 1906, αρκετοί άνθρωποι άρχισαν να γλωσσολαλούν. Τρεις μέρες αργότερα, ο ίδιος ο Seymour μίλησε σε γλώσσες για πρώτη φορά - στις 4 το πρωί. Τα πλήθη σύντομα έγιναν τόσο μεγάλα που η μπροστινή βεράντα του σπιτιού του κατέρρευσε. Μετακόμισαν αργότερα, σε ένα πρώην αχυρώνα στην οδό Αζούσου. Επί τρία χρόνια, από το 1906 έως το 1909, οι «ακολουθίες» γίνονταν τρεις φορές την ημέρα. Εκατοντάδες έρχονταν κάθε βράδυ – μάλιστα στο ζενίθ της εποχής «Τζιμ Κρόου»* της Αμερικής. Μαύροι και λευκοί Χριστιανοί εκκλησιάζονταν ο ένας πλάϊ στον άλλον. Αυτό ήταν πράγματι αξιοσημείωτο. Οι επισκέπτες μετέφεραν την εμπειρία πίσω στις χώρες καταγωγής τους. Έτσι γεννήθηκε το παγκόσμιο Πεντηκοστιανό κίνημα, και στην συνέχεια ο Parham τους επισκεπτόταν. Παρατηρούσε τις «ακολουθίες» τους, όμως ένοιωθε φρίκη. Κατήγγειλε την οδό Αζούσου ως ψευδή, επιτέθηκε στον Seymour με ρατσιστική γλώσσα και απαίτησε να σταματήσει εκείνη η «αναβίωση». Ο Seymour αρνήθηκε. Ο ιδρυτής του Πεντηκοστιανισμού απέρριψε την πιο σημαντική στιγμή του δικού του κινήματος.

Τώρα ας δούμε εδώ κάτι πολύ σημαντικό:

Ανοίξτε τη Βίβλο σας στις Πράξεις, κεφάλαιο 2. Εκεί περιγράφονται τα γεγονότα της ημέρας της Πεντηκοστής. Το Άγιο Πνεύμα κατεβαίνει στους Αποστόλους. Και τι συνέβη;

Τους άκουσαν απορημένοι όλοι οι παρευρισκόμενοι να μιλούν για τα μεγαλεία του Θεού - στις δικές τους γλώσσες!

«Και εν τω συμπληρούσθαι την ημέραν της πεντηκοστής ήσαν άπαντες ομοθυμαδόν επί το αυτό. (Πράξεις 2:1)

«και πώς ημείς ακούομεν έκαστος τη ιδία διαλέκτω ημών εν ή εγεννήθημεν, Πάρθοι και Μήδοι και Ελαμίται, και οι κατοικούντες την Μεσοποταμίαν, Ιουδαίαν τε και Καππαδοκίαν, Πόντον και την Ασίαν, Φρυγίαν τε και Παμφυλίαν, Αίγυπτον και τα μέρη της Λιβύης της κατά Κυρήνην, και οι επιδημούντες Ρωμαίοι, Ιουδαίοί τε και προσήλυτοι, Κρήτες και Άραβες, ακούομεν λαλούντων αυτών ταις ημετέραις γλώσσαις τα μεγαλεία του Θεού; (Πράξεις 2:8-11)

15 διαφορετικές εθνικότητες. Και όλοι τους καταλάβαιναν αυτά που άκουγαν.

Οι Απόστολοι μιλούσαν πραγματικές ανθρώπινες γλώσσες - που όμως δεν τις είχαν διδαχθεί ποτέ.

Η ελληνική λέξη «γλώσσα» σημαίνει και την σαρκική γλώσσα και την ομιλούμενη γλώσσα. Στις Πράξεις πάντα σημαίνει την ομιλούμενη γλώσσα – την αληθινή, αναγνωρίσιμη, ανθρώπινη γλώσσα. Αυτό ονομάζεται «ξενογλωσσία». Είναι η θαυματουργή ικανότητα να μιλάς μια κανονική γλώσσα που όμως δεν έχεις σπουδάσει ποτέ.

Αυτό όμως που συμβαίνει στις περισσότερες Πεντηκοστιανές εκκλησίες σήμερα είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Ονομάζεται «γλωσσολαλία» - μια εκστατική έκρηξη της φωνής, η οποία δεν αντιστοιχεί σε οποιαδήποτε γνωστή γλώσσα.

Αυτά είναι δύο θεμελιωδώς διαφορετικά φαινόμενα, αλλά δυστυχώς με το ίδιο όνομα στα αγγλικά (glossolalia).

Ο Παύλος «τακτοποιεί» τις γλώσσες

Ο Παύλος ασχολήθηκε με αυτό το πρόβλημα μέσα στον πρώτο αιώνα. Η Εκκλησία των Κορινθίων ήταν χαοτική. Όλοι μιλούσαν σε γλώσσες ταυτόχρονα. Κανείς δεν καταλάβαινε τι λεγόταν.

Ο Παύλος αφιέρωσε τρία ολόκληρα κεφάλαια λέγοντάς τους ένα πράγμα: πως και το σώμα δεν αποτελείται από ένα μέλος αλλά πολλά, έτσι χρειάζεται να υπάρχει κάποια τάξη.

«και γαρ το σώμα ουκ έστιν έν μέλος, αλλά πολλά». (Α΄ Κορ.12-14)

Μήπως όλοι έχουν χαρίσματα θεραπείας; Μήπως όλοι μιλούν με γλώσσες; Μήπως όλοι ερμηνεύουν;

«μη πάντες χαρίσματα έχουσιν ιαμάτων; μη πάντες γλώσσαις λαλούσι; μη πάντες διερμηνεύουσι;» (Α΄ Κορ. 12:30),

Η υπονοούμενη απάντηση εδώ είναι «όχι». Τους είπε πως προτιμά στο εκκλησίασμα να λέει πέντε λόγια από τον νου του για να κατηχήσει και άλλους, παρά δέκα χιλιάδες λόγια με γλωσσολαλιά:

«αλλ’ εν εκκλησία θέλω πέντε λόγους δια του νοός μου λαλήσαι, ίνα και άλλους κατηχήσω, ή μυρίους λόγους εν γλώσση.» (Α΄ Κορ. 14:19),

Έθεσε αυστηρούς κανόνες, ώστε αν κάποιος τυχόν γλωσσολαλεί, να είναι μόνο δύο ή το πολύ τρεις αυτοί οι ομιλούντες, ας μιλήσουν με την σειρά, και ας τους ερμηνεύει ένας μόνο. Και αν δεν υπάρχει ερμηνευτής, ας σιωπούν μέσα στο εκκλησίασμα, και ας μιλούν με τον εαυτό τους και τον Θεό.

«είτε γλώσση τις λαλεί, κατά δύο ή το πλείστον τρεις, και ανά μέρος, και εις διερμηνευέτω· εάν δε μη ή διερμηνευτής, σιγάτω εν εκκλησία, εαυτώ δε λαλείτω και τω Θεώ.» (Α΄ Κορ. 14:27-28)

Ο Θεός δεν είναι θεός της σύγχυσης, αλλά της ειρήνης.

 «ου γαρ εστιν ακαταστασίας ο Θεός, αλλά ειρήνης» (Α΄ Κορ. 14:33),

Ο Παύλος δεν «διαφήμισε» τις γλώσσες. Τις περιόρισε. Τις κατέτασσε ως το λιγότερο σημαντικό από τα χαρίσματα. Και το διευκρίνισε, πως οι γλώσσες είναι σημείο, όχι για τους πιστούς, αλλά για τους απίστους, όπως και η προφητεία δεν είναι για τους απίστους αλλά για τους πιστούς.

«ώστε αι γλώσσαι εις σημείόν εισιν, ου τοις πιστεύουσιν, αλλά τοις απίστοις, η δε προφητεία ου τοις απίστοις, αλλά τοις πιστεύουσιν» (Α΄ Κορ. 14:22),

Σκοπός των γλωσσών ήταν για να πεισθούν οι ξένοι, όχι για να αποδείξουν κάτι στους πιστούς.

Τι δίδασκε λοιπόν η πρώιμη Εκκλησία; Ας μιλήσουν οι ίδιοι οι Πατέρες.

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο μεγαλύτερος ιεροκήρυκας του 4ου αιώνα, σχολιάζοντας την Α΄ Κορ.12 λέει πως οι απορίες και η σύγχυση (το «σκοτεινό» μέρος του κεφαλαίου) προκύπτουν επειδή οι πιστοί του 4^ου αιώνα δεν είχαν πλέον άμεση προσωπική εμπειρία των χαρισμάτων της πρώτης Εκκλησίας. Υποστηρίζει πως τα χαρίσματα αυτά είχαν έναν συγκεκριμένο σκοπό την εποχή του Αποστόλου Παύλου (π.χ. ως σημείο για τους απίστους) και, εφόσον εκπλήρωσαν το σκοπό τους, έπαυσαν και δεν συνέβαιναν πια στην εποχή του.

Η αξία της παράδοσης: Αναδεικνύει την απόσταση μεταξύ της Αποστολικής εποχής και της μεταγενέστερης Εκκλησίας, υπογραμμίζοντας ότι για να κατανοήσουμε σωστά την Αγία Γραφή, πρέπει να μελετάμε το αυθεντικό ιστορικό της πλαίσιο. Οι γλώσσες είχαν παύσει να "αποφθέγγονται". Κατά τον 4ο αιώνα, ο Χρυσόστομος δεν μπορούσε καν να εξηγήσει πλήρως με τι έμοιαζαν, επειδή κανείς στη ζωή του δεν τις είχε δει.

Άγιος Αυγουστίνος Ιππώνος. Στις πιο πρώιμες εποχές, το Άγιο Πνεύμα ακούμπησε πάνω σε όσους πίστευαν και αυτοί ήταν που μιλούσαν με γλώσσες. Ήταν σημεία προσαρμοσμένα στην συγκεκριμένη εποχή. Δόθηκε ως ένα σημείο, το οποίο αργότερα έπαυσε.

Ο Ιουστίνος Μάρτυρας, ένας από τους πιο παραγωγικούς συγγραφείς του δεύτερου αιώνα, απαριθμεί εκτενώς τα πνευματικά χαρίσματα. Δεν αναφέρει καθόλου τις γλώσσες.

Οι μοναχοί του Αγίου Όρους έχουν επιδοθεί πάνω από χίλια χρόνια στην αδιάλειπτη προσευχή. Έχουν φτάσει σε βάθη κοινωνίας με τον Θεό που οι περισσότεροι Χριστιανοί δεν μπορούν καν να τα φανταστούν. Κανένας από αυτούς δεν μιλάει σε γλώσσες με τον τρόπο τών Πεντηκοστιανών. Για την Ορθόδοξη Εκκλησία υπάρχει διαφορά τού "λαλείν γλώσσαις" από το "αποφθέγγεσθαι γλώσσαις". Για την Ορθόδοξη Εκκλησία το λαλείν γλώσσαις γίνεται μυστικά στην καρδιά, και μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, αυτό γίνεται "φθόγγος" ώστε να ακούγεται.

Το Άγιο Πνεύμα δεν έχει την ανάγκη να είναι μεγαλόφωνο για να είναι Παρών.

Η προειδοποίηση για τους Μοντανιστές

Και εδώ είναι αυτό που δεν γνωρίζουν οι περισσότεροι Πεντηκοστιανοί. Η πρώιμη Εκκλησία είχε ήδη συναντήσει κάτι πολύ παρόμοιο με τις σύγχρονες «γλώσσες», και το είχε καταδικάσει.

Γύρω στο 170 μ.Χ., ένας άνδρας ονόματι Μοντάνος άρχισε να προφητεύει σε καταστάσεις σαν εκστατικές, στην Φρυγία (της σύγχρονης Τουρκίας). Πριν ασπασθεί τον Χριστιανισμό, ήταν ιερέας στην εκστατική παγανιστική λατρεία της Κυβέλης. Μαζί του ήταν δύο προφήτισσες, η Πρίσκιλλα και η Μαξιμίλλα. Μιλούσαν με εκστατικές κραυγές και ισχυρίζονταν πως το Άγιο Πνεύμα μιλούσε άμεσα δι’ αυτών. Η Εκκλησία το διερεύνησε, και η ετυμηγορία ήταν ομόφωνη: Αίρεση.

Ο Ιώσηπος κατέγραψε πως παρατηρητές είχαν πει ότι ο Μοντάνος προφήτευε αντίθετα με την παράδοση της Εκκλησίας, από την αρχή.

Ο Επιφάνιος το ονόμασε «δαιμονική πλάνη». Η πρώιμη Εκκλησία δήλωσε ρητά ότι αληθινοί προφήτες δεν προκαλούν σκόπιμα εκστατικές καταστάσεις. Η Εκκλησία το είχε ήδη δει αυτό, το είχε ελέγξει, και το είχε απορρίψει, πριν από 19 αιώνες.

Τα γλωσσολογικά τεκμήρια

Το 1972, ο William Samarind, γλωσσολόγος στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, δημοσίευσε την πιο ολοκληρωμένη μελέτη των πεντηκοστιανών γλωσσολαλιών που έχει διεξαχθεί ποτέ: πέντε χρόνια ηχογραφήσεων επιτόπιας έρευνας, από την Ιταλία, την Ολλανδία, την Τζαμάικα, τον Καναδά και τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το συμπέρασμά του:

«Η σύγχρονη γλωσσολαλία είναι - και παραθέτω - μια άνευ νοήματος αλλά φωνολογικά δομημένη ανθρώπινη εκφορά, που πιστεύεται από τον ομιλητή ως μια πραγματική γλώσσα, μόνο που δεν έχει καμία συστηματική ομοιότητα με οποιαδήποτε φυσική γλώσσα - ζωντανή ή νεκρή. Ακούγεται σαν γλώσσα. Έχει ρυθμό. Έχει μοτίβα, όμως δεν έχει γραμματική, λεξιλόγιο - και νόημα.

Και ίσως το πιο άβολο εύρημα: η γλωσσολαλία δεν είναι μοναδική στον Χριστιανισμό. Το ίδιο φαινόμενο εμφανίζεται στην Ινδουιστική λατρεία, στις αφρικανικές παραδοσιακές θρησκείες, στις τελετές βουντού στην Αϊτή…

Αν η γλωσσολαλία ήταν αληθώς το Άγιο Πνεύμα, θα βρισκόταν μόνο μεταξύ των Χριστιανών. Προφανώς δεν είναι.

Η Ορθόδοξη Θέση

Τι διδάσκει λοιπόν η Ορθόδοξη Εκκλησία;

Όταν ένας Ορθόδοξος Χριστιανός βαπτίζεται, ο ιερέας τον χρίει με ιερό λάδι: είναι το Χρίσμα. Λέει: «Σφραγίς δωρεάς του Αγίου Πνεύματος».

Αυτό είναι η προσωπική σας Πεντηκοστή. Το Πνεύμα δεν έρχεται με θόρυβο, ούτε με έκσταση, αλλά με το έλαιο, με το ύδωρ, και με την προσευχή της Εκκλησίας.

Ο Απόστολος Παύλος είπε στους Γαλάτες πώς να αναγνωρίσουν αν το Πνεύμα ζει μέσα τους - όχι με γλώσσες, όχι με σημεία:

"Ο δε καρπός του Πνεύματός εστιν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, αγαθοσύνη, πίστις, πραότης, εγκράτεια· κατά των τοιούτων ουκ έστι νόμος". (Γαλ. 5:22-23).

Απόδειξη παρουσίας του Αγίου Πνεύματος δεν είναι ένας ήχος. Είναι μια ζωή.

Η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν λέει ότι το Άγιο Πνεύμα δεν μπορεί να χορηγήσει το χάρισμα των γλωσσών. Λέει ότι οι γλώσσες είναι ένα μικρό χάρισμα, ότι εξυπηρέτησαν τον σκοπό τους στην αποστολική εποχή, ότι δεν αποτελεί απόδειξη κανενός πράγματος, και ότι μια διδασκαλία που κανείς δεν δίδαξε επί 1900 χρόνια - η οποία επινοήθηκε από έναν άνθρωπο του οποίου το κίνημα τον απαρνήθηκε - δεν είναι η αρχαία πίστη.

Ο Παύλος το είπε καλύτερα: "Θα προτιμούσα να πω πέντε λέξεις με τον νου μου, παρά δέκα χιλιάδες λέξεις με γλωσσολαλιά".

Καταθέτω εδώ πέντε κατανοητές λέξεις : «Ο Χριστός, Κύριος και Θεός».

************

* Η εποχή «Τζιμ Κρόου» (περίπου 1877–1965) ήταν μια περίοδος στην ιστορία των ΗΠΑ, κυρίως στον Νότο, που οριζόταν με πολιτειακούς και τοπικούς νόμους οι οποίοι νομιμοποιούσαν τον φυλετικό διαχωρισμό και στερούσαν τα πολιτικά δικαιώματα των Αφρικανών Αμερικανών. Οι νόμοι αυτοί επέβαλαν «χωριστό αλλά ίσο» καθεστώς, επιβάλλοντας όμως κατώτερες εγκαταστάσεις και συστημική καταπίεση - οι οποίες τελικά ανατράπηκαν από το Κίνημα για τα Πολιτικά Δικαιώματα και τον Νόμο για το Δικαίωμα Ψήφου του 1965.

Ο όρος «Τζιμ Κρόου» (=Τζιμ το Κοράκι) προέρχεται από μια γελοιογραφία κωμικού χαρακτήρα-διασκεδαστή του 19ου αιώνα, που την χρησιμοποιούσαν για να στερεοτυποποιήσουν τους μαύρους, καθιστώντας έτσι τον όρο «Εποχή Τζιμ Κρόου» συντομογραφία του νομικού συστήματος διαχωρισμού.