Πριν λίγο καιρό, ανακάλυψα στο YouTube μία σειρά από βίντεο από έναν πρώην μάρτυρα του Ιεχωβά, νομίζω κάπου από Αμερική μεριά, ο οποίος έκανε εκπομπές στα ελληνικά με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.

Άκουσα μερικά από τα βιντεάκια του και παρατήρησα ότι, παρά το ότι είχε προχωρήσει πάρα πολύ σε σύγκριση με τους μάρτυρες του Ιεχωβά προς το χριστιανικό Ευαγγέλιο, είχε ακόμα πάρα πολλές ελλείψεις. Πολλά πράγματα ήταν ακόμα συγκεχυμένα μέσα στη σκέψη του και ακόμα κουβαλούσε πάρα πολλές προκαταλήψεις από αυτά που ήξερε από τη Σκοπιά.

Ακούγοντας λοιπόν κάποια βιντεάκια του για την Ανάσταση και τη Χιλιετή Βασιλεία, αποφάσισα να του γράψω, γιατί είδα ότι ήταν ένας αξιόλογος άνθρωπος με ζήλο Θεού, παρά τις ελλείψεις του, και εκτίμησα την προσπάθειά του αυτή να βοηθήσει ανθρώπους να γνωρίσουν το Ευαγγέλιο.

Βεβαίως, το πρόβλημα που είχε, ήταν το ίδιο που έχουν οι περισσότεροι πρώην μάρτυρες του Ιεχωβά, οι οποίοι, με ζήλο, φεύγουν για δογματικούς λόγους από τη Σκοπιά. Επειδή έχουν μάθει αρκετά πράγματα περισσότερα από τους μάρτυρες του Ιεχωβά και βλέπουν λίγο πιο καθαρά το χριστιανικό Ευαγγέλιο, και νιώθουν ότι έχουν κάνει ένα μεγάλο βήμα προς τον Θεό, πιστεύουν ότι είναι και σε θέση να διδάξουν άλλους ανθρώπους, στο ξεκίνημα του Ευαγγελίου τους, πριν μάθουν αυτά που θα έπρεπε να μάθουν, με αποτέλεσμα και αυτά που λένε να έχουν ελλείψεις και προβλήματα από χριστιανικής πλευράς.

Μου θυμίζουν δηλαδή παιδάκια του Δημοτικού, τα οποία, επειδή κάνουν επίδειξη γνώσεων στα παιδάκια του Νηπιαγωγείου, νομίζουν ότι μπορούν να πούνε διάφορα πράγματα και σε σπουδαστές του Πανεπιστημίου. Γιατί τόση είναι η διαφορά ενός χριστιανού που γνωρίζει το αληθινό χριστιανικό Ευαγγέλιο, από ανθρώπους τέτοιους που μόλις έχουν βγει από κάποιες αιρέσεις και νομίζουν ότι μπορούν να κηρύξουν επαρκώς το Ευαγγέλιο και σε άλλους ανθρώπους. Εγώ κοντεύω σαράντα χρόνια εκτός Σκοπιάς και ακόμα ανακαλύπτω πράγματα που δεν τα είχα προσέξει ποτέ, παρά το ότι καθημερινά διαβάζω διάφορες παραμέτρους της χριστιανικής πίστης.

Έγραψα λοιπόν ένα mail σε αυτόν τον αξιόλογο άνθρωπο, με αφορμή κάποια πράγματα που είπε για την Ανάσταση και τη Χιλιετή Βασιλεία, δίνοντάς του περισσότερες πληροφορίες σε πολλά σωστά που είπε, αλλά παράλληλα διορθώνοντάς του κάποια πράγματα που δεν είχε καταλάβει.

Στην απάντησή του δεν μπήκε καθόλου επί της ουσίας αυτών που του έγραψα. Αντιθέτως μου έγραψε: «Γιατί να σε εμπιστευτώ όταν βλέπω ότι ανήκεις σε μια τέτοια θρησκεία;»

Του είχα γράψει mail με αυτόματη μετάφραση γιατί δεν ξέρω αγγλικά και του είχα δώσει και δεσμούς από άρθρα της ΟΔΕ, τα οποία είχαν μεταφραστεί στα αγγλικά, για τα θέματα που του έγραψα. Του είπα λοιπόν: «Ξέρεις κάτι; Εγώ δεν περιμένω να με εμπιστευτείς. Εγώ περιμένω να δεις τα επιχειρήματά μου και, ανεξαρτήτως του ποιος είμαι εγώ και πού πιστεύω, σε ποια θρησκεία βρίσκομαι, να δεις αν αυτά τα οποία σου γράφω είναι σωστά». Και επειδή μου έγραψε ότι τον ενοχλούσε που πίστευα σε μια θρησκεία η οποία δεχόταν την Αγία Τριάδα, δηλαδή ένα θέμα άσχετο με αυτά τα οποία του είπα, του ανταπάντησα σε αυτό ότι, αν οι μάρτυρες του Ιεχωβά γνώριζαν τι λέει το δόγμα της Αγίας Τριάδας, δεν θα το αρνούνταν, γιατί η Εταιρεία Σκοπιά τους παρουσιάζει άλλα πράγματα ότι δήθεν πιστεύουμε, ενώ εμείς πιστεύουμε εντελώς διαφορετικά πράγματα.

Σε αυτό μου απάντησε: «Εγώ δεν περιμένω από την Εταιρεία Σκοπιά να μου πει τι πιστεύετε. Οπότε, σου γράφω έναν ορισμό και πες μου: ξέρω τι πιστεύετε ή δεν ξέρω;»

Μου έγραψε λοιπόν έναν εξαιρετικό ορισμό, με ακρίβεια, για το τι πιστεύουμε για την Αγία Τριάδα, τον οποίο ήταν προφανές ότι τον είχε κατεβάσει με τεχνητή νοημοσύνη εκείνη την ώρα και δεν τον είχε καν κοιτάξει. Οπότε του λέω: «Δεν βλέπω κάτι από αυτά που μου έγραψες, τα οποία πράγματι πιστεύουμε και είναι πολύ σωστά, στο οποίο θα έπρεπε να διαφωνήσεις. Οι διατυπώσεις είναι τέτοιες που δεν έρχονται σε αντίθεση με απολύτως τίποτα από αυτά που πιστεύεις. Και αν νομίζεις ότι κάτι είναι λάθος, ας το συζητήσουμε. Και, επειδή για να πάμε στο θέμα της σχέσης των τριών προσώπων της Θεότητας προηγείται πρώτα να μιλήσουμε για το ποιος είναι ο Πατέρας και για τις ιδιότητές Του, ώστε να ξέρουμε για τι πράγμα μιλάμε—τι εννοούμε όταν λέμε «Θεός», φαντάζομαι, (του λέω), ότι έχεις καταλάβει ότι ο Θεός δεν είναι ο ειδωλολατρικός Θεός που παρουσιάζει η Σκοπιά: που βρίσκεται μέσα στον χώρο και τον χρόνο, που δεν είναι παντογνώστης, που πρέπει να στέλνει το Άγιο Πνεύμα για να βλέπει κάτι και δεν το ξέρει από πριν, άρα δεν είναι δημιουργός του χώρου και του χρόνου».

Μου απάντησε ότι: «Ναι, πιστεύω ότι ο Θεός είναι πανταχού παρών, δεν έχει σώμα — όπως λέει η Σκοπιά—, έχει δημιουργήσει τον χώρο και τον χρόνο, αλλά όμως δεν είναι παντογνώστης σε όλα. Αν και μπορεί, δεν θέλει κάποια πράγματα να τα ξέρει, γιατί διαφορετικά θα ήταν υποχρεωμένος να τα ξέρει· άρα ο Θεός θα λειτουργούσε εξ ανάγκης και όχι ελεύθερα, αν ήταν υποχρεωμένος να ξέρει τα πάντα επειδή τα έφτιαξε».

Και σε αυτό του απάντησα με αποσπάσματα από το άρθρο της ΟΟΔΕ: «Το Ναι του Θεού», παρμένο από τη Δογματική του Ζηζιούλα.

Του είπα λοιπόν ότι, πριν από πολλά χρόνια, έγραψα αυτό το άρθρο —του οποίου τα αποσπάσματα του έστειλα— για να απαντήσω σε έναν αθεϊστή, ο οποίος μου είχε πει περίπου το ίδιο πράγμα αλλά από διαφορετική πλευρά.

Εκείνος μου είχε πει: «Μπορεί ο Θεός να φτιάξει μια τόσο μεγάλη πέτρα που να μην μπορεί να τη σηκώσει;» Και επίσης μου είχε πει: «Μπορεί ο Θεός κάποια στιγμή να αποφασίσει να μην υπάρχει; Και αν πάψει να υπάρχει, μπορεί να επαναφέρει την ύπαρξή του ενώ δεν υπάρχει;» «Διαφορετικά», μου είχε πει κι εκείνος ο αθεϊστής, «αν δεν μπορεί να τα κάνει αυτά, τότε δεν είναι ελεύθερος και δεν είναι παντοδύναμος».

«Συνεπώς (του λέω), αν εμένεις σε αυτή σου την άποψη, θα πρέπει να δεχτείς και αυτό το οποίο σου λέει ένας αθεϊστής και να πεις ότι, ακόμα και το ότι υπάρχει ο Θεός, είναι απόδειξη ότι δεν είναι ελεύθερος».

Και του εξήγησα ότι στον Θεό όλα όσα κάνει και όλα όσα είναι, είναι θετικά. Δηλαδή ό,τι υπάρχει, υπάρχει επειδή ο Θεός το θέλει —ακόμα και ο ίδιος— και η παντογνωσία Του υπάρχει επειδή ο ίδιος τη θέλει. Γιατί αφού είναι ο Δημιουργός των πάντων, σε ποιον να πει «όχι»; Δεν υπάρχει οτιδήποτε στο σύμπαν που να μην ανήκει στη δική Του βουλή.

Ακόμα και το ότι επιτρέπει κάποια πράγματα και τη δυστυχία στον κόσμο, είναι δική Του βουλή να το επιτρέπει, γιατί σέβεται την ελευθερία των πλασμάτων Του. Γιατί, ξέρω το σκεπτικό για το οποίο πιστεύουν αυτοί οι άνθρωποι ότι ο Θεός δεν ξέρει τα πάντα, αλλά ότι κάποια πράγματα επιλέγει να μην τα ξέρει: Δεν είναι για να «διασφαλίσουν την ελευθερία Του». Αυτό είναι η δικαιολογία.

Ο λόγος είναι για να δικαιολογήσουν το ότι ο Θεός επιτρέπει κάποια κακά πράγματα στον κόσμο. Άρα, σου λέει: «Ο Θεός δεν ήθελε να τα ξέρει, και γι’ αυτό συμβαίνουν εν αγνοία Του». Αυτό όμως είναι φυγοδικία από μέρους του Θεού —και του το έγραψα.

Και, για να μην θέλει να ξέρει κάτι, σημαίνει ότι ξέρει ότι κάτι κακό συμβαίνει εκεί πέρα, ότι κάτι βρωμάει. Άρα, γιατί θέλει να το αποφύγει;

Δηλαδή είναι μια πολύ ρηχή δικαιολογία, δική μας ανθρώπινη, για να δικαιολογήσουμε τον Θεό. Λες και ο Θεός χρειάζεται τη δική μας δικηγορία· και Τον βγάζουμε και να αγνοεί πράγματα.

Του εξήγησα λοιπόν ότι, επειδή ο Θεός γνωρίζει και το μέλλον, γνωρίζει και ότι αυτά τα πράγματα τελικά, όσο κακά κι αν φαίνονται σήμερα, στο μέλλον θα θεραπευτούν. Γιατί υπάρχει και η Ανάσταση και η αιώνια, άφθαρτη ζωή.

Και πώς θα μπορούσε ο Θεός, ο οποίος έφτιαξε τον χρόνο και συγκρατεί και το τελευταίο κβάντο ύπαρξης στο σύμπαν, ενώ ο ίδιος είναι άχρονος, να υπάρχουν πράγματα τα οποία τα αγνοεί, αφού ο ίδιος τους δίνει ύπαρξη και τα συντηρεί μέσα στον χωρόχρονο.

Και του έκανα και μία μαθηματική απόδειξη, ότι όλα τα επιχειρήματα αυτού του είδους —αν μπορεί ο Θεός να πάψει να υπάρχει, αν μπορεί να φτιάξει μια τόσο μεγάλη πέτρα που να μην μπορεί να τη σηκώσει, αν μπορεί ο Θεός να αγνοεί— στην ουσία, αν αναλύσεις τις προτάσεις λογικά και μαθηματικά, θα δεις ότι αυτό που ρωτάς είναι: «Μπορεί ο Θεός να μην μπορεί;», κάτι το οποίο τελικά δεν έχει νόημα. Είναι μια πονηρή διατύπωση.

Και το νόημα είναι: «Μπορεί ο Θεός να είναι αδύναμος;» Μα είναι παντοδύναμος. Αυτό είναι δεδομένο. Και αφού λοιπόν τα πάντα είναι δεδομένα επειδή Εκείνος τα έφτιαξε, και ό,τι έχει φτιάξει είναι δεδομένο με δική Του βούληση και ελευθερία, συνεπώς δεν μπορεί να λες «αν μπορεί να κάνει κάτι το οποίο δεν είναι στη βούλησή Του», γιατί δεν υπάρχει κάποιος στον οποίο να αρνηθεί ο Θεός. Ο ίδιος είναι Εκείνος ο οποίος καθορίζει τα πάντα. Όλα αυτά του τα εξήγησα και του τα έστειλα.

Εκείνος δεν απάντησε απολύτως τίποτα επί του σημείου σε όσα του απάντησα, αλλά μου έγραψε μόνο ότι αυτά τα οποία του έγραψα, μπορεί να είναι «μια κομψή θεωρία η οποία στέκει λογικά, αλλά είναι παρμένη από την ελληνική φιλοσοφία». Αυτό ήταν το επιχείρημά Του, εμένοντας στην άποψή του χωρίς καμία απολύτως δικαιολογία και χωρίς κανένα επιχείρημα. Και εγώ με τη σειρά μου του απάντησα ότι θα έπρεπε να μου δώσει μια απάντηση όχι αόριστη αλλά επί του σημείου, να μου δείξει πού αυτή η «κομψή θεωρία» που λέει είναι λάθος και σε ποια σημεία.

Και επιπλέον του παρατήρησα ότι δεν ήμουν εγώ αυτός ο οποίος του απάντησα φιλοσοφικά, αλλά ότι ενώ εγώ του μίλησα από την Αγία Γραφή για το θέμα της Ανάστασης και της Χιλιετούς Βασιλείας, εκείνος μου έθεσε φιλοσοφικό ζήτημα περί ελευθερίας Θεού και περί παντογνωσίας.

Και επίσης του είπα ότι οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι τη δική του άποψη είχαν. Όλοι πίστευαν ότι ο Θεός δεν είναι παντογνώστης (ή οι θεοί, για όσους ήταν πολυθεϊστές), αλλά όλοι τους πίστευαν ότι υπήρχαν κενά στις γνώσεις του. Και ότι οι μόνοι φιλόσοφοι που πίστευαν ότι ο Θεός είναι παντογνώστης ήταν οι Στωικοί, οι οποίοι όμως μιλούσαν για έναν πανθεϊστικό Θεό και έλεγαν ότι τα πάντα μέσα στο σύμπαν είναι κομμάτι του Θεού, και γι’ αυτό ο Θεός γνωρίζει τα πάντα: γιατί περιέχει τα πάντα, άρα γνωρίζει τον εαυτό του.

Δηλαδή καμία σχέση με αυτό το οποίο λέμε εμείς οι χριστιανοί περί της ελευθερίας του Θεού και περί της βούλησης του Θεού, να είναι θετικές πάντοτε οι αποφάσεις Του σε ό,τι φτιάχνει και να είναι απόλυτα ελεύθερος σε ό,τι έχει επιλέξει να υπάρχει. Αυτή είναι μία καθαρά χριστιανική θέση, σε αντίθεση με την αρχαία ελληνική φιλοσοφία.

Του είπα λοιπόν ότι θα έπρεπε να μου απαντήσει σε αυτά πού κάνω λάθος· και αν μου διαφεύγει, να μου δείξει ποιος αρχαίος Έλληνας φιλόσοφος είπε ποτέ κάτι τέτοιο, ή κάποιος άλλος φιλόσοφος άλλης θρησκείας πριν από τους χριστιανούς. Και πώς εξηγεί τη δημιουργία του χώρου και του χρόνου και των κβάντων από τον Θεό, αν ο Θεός δεν γνωρίζει όλα όσα έφτιαξε.

Του είπα ότι, αν και η πρόοδός του από τη Σκοπιά είναι αξιοσημείωτη και έχει κάνει πολύ δρόμο —και σωστό δρόμο— προς το αληθινό χριστιανικό Ευαγγέλιο, θα πρέπει να δει κάποια πράγματα ακόμα σε αυτά που έμαθε από τη Σκοπιά, και ότι δεν είναι κακό να διορθώσει μερικά λάθη ακόμα μέσα στα τόσα πολλά που διόρθωσε. Αντιθέτως, θα ήταν ευλογία κάτι τέτοιο. Σε αυτά δεν μου απάντησε τίποτα.

Έχουν περάσει εβδομάδες μέχρι τώρα και δεν μου έχει απαντήσει ακόμα. Μπορεί ο άνθρωπος να μην έχει βρει χρόνο να ασχοληθεί βαθύτερα με το θέμα, δεδομένου του χρόνου που χρειάζεται για να φτιάχνει βιντεάκια σε τόσες γλώσσες με τεχνητή νοημοσύνη, γιατί κάνει μια αξιόλογη προσπάθεια, πολύ χρήσιμη για βοήθεια μαρτύρων του Ιεχωβά.

Έτσι όμως, ο ίδιος πώς θα βοηθηθεί;

Υπάρχουν πολλές κληρονομημένες προκαταλήψεις που πρέπει να ξεπεράσει ένας πρώην μάρτυρας του Ιεχωβά, ακόμα και όταν φεύγει από τη Σκοπιά. Χρειάζεται πολύ χρόνο και πολλή μελέτη, και κυρίως χρειάζεται βοήθεια από κάποιον χριστιανό που γνωρίζει αυτά τα πράγματα κατευθείαν από την Εκκλησία του Κυρίου. Σωστά, μέσα στα πλαίσια της χριστιανικής παράδοσης, της ίδιας που είχαν και οι Απόστολοι όταν έγραφαν την Αγία Γραφή, και μπορεί να καταλάβει ακριβώς τι εννοούσαν.

Δεν είναι εύκολο να διώξεις τις προκαταλήψεις από το κεφάλι σου. Και, όπως έλεγε και κάποιος φίλος πρώην μάρτυρας του Ιεχωβά: «Το να φύγει κάποιος από τη Σκοπιά είναι εύκολο. Το δύσκολο είναι να φύγει η Σκοπιά από το κεφάλι του».