Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας

Κεντρική Σελίδα

Αγία Γραφή

Μικρή Εισαγωγή στην Αγία Γραφή. Από τι αποτελείται και τι πραγματεύεται * Πεντάτευχος. Από τι αποτελείται και τι πραγματεύεται * Ονομασία και διαίρεση των βιβλίων τής Παλαιάς Διαθήκης Σαμουήλ και Βασιλειών * Τα ιστορικά βιβλία τής Παλαιάς Διαθήκης * Τα Προφητικά βιβλία τής Παλαιάς Διαθήκης * Τα Ποιητικά και Διδακτικά βιβλία τής Παλαιάς Διαθήκης * Τα Ευαγγέλια * Οι Πράξεις τών Αποστόλων * Οι Επιστολές τών Αποστόλων

9ο Μέρος

Η Αποκάλυψη τού Ιωάννου

Περιεχόμενο τού βιβλίου

Τού σεβ. Μητρ. Ναυπάκτου Ιεροθέου

 

Πηγή: Περιοδικό "Εκκλησιαστική Παρέμβαση" Τεύχος 348 - Ιούλιος 2025.

Αναδημοσίευση από: https://www.parembasis.gr

Μέχρι τώρα με τα κηρύγματα, τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, έγινε μια σύντομη παρουσίαση τών βιβλίων τής Παλαιάς και τής Καινής Διαθήκης, που ονομάζεται Αγία Γραφή ή Βίβλος, και τώρα θα γίνη αναφορά στο τελευταίο βιβλίο τής Αγίας Γραφής που λέγεται «Αποκάλυψη τού Ιωάννου», με το οποίο τελειώνει όλη η Αγία Γραφή.

Το πρώτο βιβλίο τής Αγίας Γραφής, όπως είδαμε, είναι το βιβλίο που λέγεται Γένεση, στο οποίο καταγράφεται η αποκάλυψη τού Θεού στον Προφήτη Μωϋσή, και τού φανέρωσε πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος και ο άνθρωπος, και πώς αμάρτησε ο άνθρωπος και εξήλθε τού Παραδείσου, και η ζωή του ήταν δύσκολη. Το τελευταίο βιβλίο τής Αγίας Γραφής που τιτλοφορείται «Αποκάλυψη τού Ιωάννου» καταγράφει την πορεία τής Εκκλησίας προς την Βασιλεία τού Θεού, προς το τέλος τού κόσμου και την αρχή τής νέας ζωής, τής ουράνιας Βασιλείας. Οπότε, έχουμε την αρχή και το τέλος τού κόσμου, αλλά και την αρχή και την ατελεύτητη ζωή στην Βασιλεία τού Θεού.

Το βιβλίο τιτλοφορείται «Αποκάλυψη», διότι έτσι το ονόμασε ο ίδιος ο Ευαγγελιστής Ιωάννης που είδε αυτά τα αποκαλυπτικά γεγονότα, χαρακτηρίζεται «Αποκάλυψις» (Απ. α΄, 1), «λόγοι τής προφητείας» (Απ. α΄, 3), «λόγοι τής προφητείας τού βιβλίου τούτου» (Απ. κβ΄, 7, 9). Ο ίδιος στην αρχή τού βιβλίου μάς δίνει και το περιεχόμενο τής Αποκαλύψεως και τον τρόπο που δόθηκε: «Εγώ Ιωάννης, ο αδελφός υμών και συγκοινωνός εν τη θλίψει και βασιλεία και υπομονή εν Ιησού Χριστώ, εγενόμην εν τη νήσω τη καλουμένη Πάτμω δια τον λόγον τού Θεού και δια την μαρτυρίαν Ιησού Χριστού. εγενόμην εν πνεύματι εν τη κυριακή ημέρα, και ήκουσα φωνήν οπίσω μου μεγάλην ως σάλπιγγος λεγούσης· ό βλέπεις γράψον εις βιβλίον και πέμψον ταις επτά εκκλησίαις» (Απ. α΄, 9-11).

Αυτό σημαίνει ότι την Αποκάλυψη είδε ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος με το Άγιον Πνεύμα, την Κυριακή ημέρα, στην Πάτμο, όπου βρισκόταν εξόριστος, επειδή κήρυττε τον λόγο τού Θεού και την μαρτυρία που έδωσε για τον Ιησού Χριστό, και έλαβε εντολή όσα είδε να τα γράψη σε βιβλίο και να το στείλη στις επτά Εκκλησίες τής Μικράς Ασίας, δηλαδή την Έφεσο, την Σμύρνη, την Πέργαμο, τα Θυάτειρα, τις Σάρδεις, την Φιλαδέλφεια και την Λαοδίκεια.

Η Αποκάλυψη, όπως δηλώνει και η λέξη, είναι φανέρωση αυτών που ήταν κρυμμένα. Είναι σαν να έχουμε κάποια αντικείμενα σκεπασμένα με ένα ύφασμα, και όταν αφαιρούμε το ύφασμα, τότε αποκαλύπτονται-φανερώνονται, κατά τον άγιο Ανδρέα Καισαρείας: «Αποκάλυψις εστιν η τών κρυπτών μυστηρίων δήλωσις». Και συνεχίζει ότι αυτή γίνεται με τον φωτισμό τού ηγεμονικού, τού νου, είτε δια θείων ονείρων, είτε όταν ο άνθρωπος είναι ξυπνητός, είτε από θεία έλλαμψη. Στην προκειμένη περίπτωση ισχύουν τα δύο τελευταία, δηλαδή ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ήταν ξυπνητός και έλαβε έλλαμψη από τον Θεό και είδε όλα αυτά τα γεγονότα. Η ερμηνεία τής Αποκαλύψεως τού Ιωάννου δεν είναι εύκολη, γι’ αυτό λίγοι Πατέρες και ερμηνευτές ασχολήθηκαν με την ερμηνεία της. Και αυτό, διότι δεν ήθελαν να εξάψουν την φαντασία τών Χριστιανών για τα μέλλοντα, αλλά να τους κατηχήσουν να ζουν κατά Χριστόν στην ζωή τους, θεραπεύοντας τα πάθη, ώστε, όταν συναντήσουν τον Χριστό κατά την Δευτέρα Παρουσία Του, να γίνη γι’ αυτούς φως-παράδεισος και όχι πυρ-κόλαση.

Οι Πατέρες χρησιμοποίησαν και ερμήνευσαν επιλεκτικώς μερικά χωρία τής Ιεράς Αποκαλύψεως και μόνον τρεις έκαναν ανάλυση τού βιβλίου με πολύ προσεκτικό και διακριτικό τρόπο, ήτοι ο Ανδρέας, Αρχιεπίσκοπος Καισαρείας (563-637), ο Αρέθας, Αρχιεπίσκοπος Καισαρείας (850-935), ο Άνθιμος, Πατριάρχης Ιεροσολύμων (1717-1808).

Το διάγραμμα τής Αποκαλύψεως τού Ιωάννου είναι το εξής:

Στο προοίμιον εκτίθεται το πότε και πού έγιναν όλα αυτά που θα περιγράψη και η εκπληκτική οπτασία τού Κυρίου ενδεδυμένου με μακρύ ένδυμα, ευρισκομένου στο μέσον επτά χρυσών λυχνιών, που είναι οι επτά Εκκλησίες τής Μικράς Ασίας. Η όραση αυτή είναι μεγαλοπρεπής. Στην συνέχεια στο πρώτο μέρος τού βιβλίου ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος λαμβάνει εντολή από τον Κύριο να αποστείλη συγκεκριμένα μηνύματα στους Επισκόπους τών επτά αυτών Εκκλησιών, που αναφέρθησαν προηγουμένως. Στο κύριο μέρος τού βιβλίου παρουσιάζεται ο ουρανός, όπου είναι ο θρόνος τού Θεού, οι εικοσιτέσσερεις πρεσβύτεροι, το βιβλίο που είναι εσφραγισμένο με επτά σφραγίδες, το Αρνίο, που είναι ο εσταυρωμένος και αναστάς Χριστός, ο Οποίος βρίσκεται στον θρόνο μεταξύ τών τεσσάρων όντων, που είναι οι Ευαγγελιστές, στην ουράνια Λειτουργία.

Έπειτα ακολουθούν τα δεινά που επέρχονται από το άνοιγμα τών επτά σφραγίδων, τών επτά σαλπίγγων, τον διωγμό τής γυναίκας από τον δράκοντα, την εμφάνιση τών δύο θηρίων, την εμφάνιση επτά αγγέλων. Έπειτα, εμφανίζονται χιλιάδες άγιοι που στέκονται μαζί με το Αρνίο, αδειάζουν οι φιάλες, κηρύσσεται η πτώση τής Βαβυλώνας, και εμφανίζεται ο μυστικός γάμος και το δείπνο τού Αρνίου, το δέσιμο τού Σατανά και ο νέος ουρανός και η νέα γη, η άνω Ιερουσαλήμ. Και το βιβλίο τής Αποκαλύψεως τελειώνει με την βεβαίωση τού Χριστού: «Ναι έρχομαι ταχύ» και την απάντηση τού Ιωάννου: «Ναι έρχου, Κύριε Ιησού». Και η κατάληξη είναι: «Η Χάρις τού Κυρίου Ιησού Χριστού μετά πάντων τών αγίων. αμήν».

Όταν διαβάζη κανείς προσεκτικά το Βιβλίο τής Αποκαλύψεως τού Ιωάννου τού Θεολόγου, έχει την αίσθηση ότι από την αρχή παρουσιάζεται ο άκτιστος Ναός στην Βασιλεία τού Θεού, όπου γίνεται η άκτιστη θεία Λειτουργία με το ιερό Σύνθρονο, τον αμνό τού Θεού, τους αγίους και τους αγγέλους να υμνούν τον Θεό, το θυσιαστήριο με τις ψυχές τών αγίων μαρτύρων που έδωσαν την μαρτυρία για τον Χριστό και υπέστησαν το μαρτύριο από αγάπη γι’ Αυτόν.

Συγχρόνως, βλέπει τους ανθρώπους που είναι στην γη, οι οποίοι ακολουθούν το Αρνίον, που έχουν στο μέτωπό τους αναγραμμένο το όνομα τού Αρνίου και τού Πατρός Αυτού, οι οποίοι πορεύονται για να συμμετάσχουν στον μυστικό γάμο τής ουρανίου Βασιλείας, σε αυτήν την ουράνια θεία Λειτουργία στον άκτιστο ουρανό. Έξω από αυτήν την θριαμβευτική πορεία που προαπολαμβάνουν από τώρα και πορεύονται στην πλήρη συμμετοχή τους στην ουράνια θεία Λειτουργία, βρίσκεται και η «παραλειτουργία» τών ανθρώπων που έχουν σφραγισθή με το σφράγισμα τού θηρίου και βασανίζονται ποικιλοτρόπως.

Όμως, παρά τα προβλήματα που δημιουργούνται από την «παραλειτουργία» από το θηρίο-αντίχριστο, η επί γης Εκκλησία πορεύεται προς την ουράνια θεία Λειτουργία. Όμως, όλοι όσοι συμμετέχουν σε αυτήν την πορεία έχουν προετοιμασθή κατάλληλα, απέκτησαν τις κατάλληλες προϋποθέσεις, και τελικά συμμετέχουν στο δείπνο τού γάμου τού Αρνίου στην νέα Ιερουσαλήμ, και ηττάται ο διάβολος, το θηρίον και ο ψευδοπροφήτης. Τότε οι άγιοι δεν βλέπουν ναό, γιατί ναός είναι ο Θεός ο Παντοκράτωρ και το Αρνίον και θα τον λατρεύουν. Αυτό που είδε ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος ήταν μεγαλειώδες, είδε την ουράνια θεία Λειτουργία, και άκουσε φωνή από τον Ιησού Χριστό ότι Αυτός είναι το Άλφα και το Ωμέγα, ο πρώτος και ο έσχατος, η αρχή και το τέλος, και μακαρίζονται όσοι τηρούν τις εντολές Του, γιατί αυτοί θα έχουν εξουσία να φάνε από το ξύλον τής ζωής.

Είναι χαρακτηριστικό ότι το πρώτο βιβλίο τής Αγίας Γραφής, η Γένεση, περιγράφει το πώς οι Πρωτόπλαστοι έφαγαν από το ξύλον τής γνώσεως τού πονηρού και τού αγαθού, και εδώ στο τελευταίο βιβλίο τής Αγίας Γραφής παρουσιάζεται το πώς οι δίκαιοι, οι έχοντες στα μέτωπά τους το όνομα τού Αρνίου και τού Πατρός Του θα φάγουν από το ξύλο τής ζωής, που έχασαν την ευκαιρία να φάγουν οι Πρωτόπλαστοι. Αυτήν την ουράνια Εκκλησία και την θεία Λειτουργία είδε ο άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, καθώς επίσης είδε πολύ λαό, τα μέλη τής Εκκλησίας να πορεύονται για να συμμετάσχουν σε αυτήν την ουράνια θεία Λειτουργία. Στο τέλος τής ιστορίας το Αρνίο θα νικήση το Θηρίο και θα αρχίση μια άλλη ιστορία, η ιστορία τής ουράνιας θείας Λειτουργίας, που θα επεκταθή στους αιώνες.

Αυτός είναι ο πόθος τών μαθητών και τών πιστών τού Χριστού, γι’ αυτό και οι ναοί σχεδιάσθηκαν με βάση αυτό το όραμα, ακόμη και η διάταξη τής θείας Λειτουργίας έχει αυτήν την προοπτική. Μακάρι από την πτωτική ζωή που παρουσιάζει η Παλαιά Διαθήκη, να ζούμε με τα μυστήρια και την άσκηση, όπως περιγράφεται στην Καινή Διαθήκη, να πορευόμαστε και να περάσουμε στον «απωλεσθέντα Παράδεισο», την ουράνια θεία Λειτουργία, όπως παρουσιάζεται στο βιβλίο «Αποκάλυψη τού Ιωάννου».

Ο Μητροπολίτης

+ Ο Ναυπάκτου και Αγίου Βλασίου Ιερόθεος

Δημιουργία αρχείου: 5-9-2025.

Τελευταία μορφοποίηση: 5-9-2025.

ΕΠΑΝΩ